Assalomu alaykum, aziz saytimiz o‘quvchilari! Raqamli iqtisodiyot asrida yashayapmiz va bugun sevimli gadjetlarimiz yoki ijtimoiy tarmoqlarimiz nafaqat hayotimizni qulaylashtirmoqda, balki mamlakatimiz xazinasiga ham salmoqli hissa qo‘shmoqda. Joriy yilning ilk choragi yakunlariga ko‘ra, xorijiy texnologik gigantlar tomonidan to‘lanayotgan soliqlar miqdori kutilganidan ham yuqori bo‘ldi. Zamin.uz jamoasi Soliq qo‘mitasining qiziqarli hisobotini tahlil qilib chiqdi.
Rekord darajadagi o‘sish: Raqamlar nima deydi?
2026 yilning birinchi uch oyi davomida O‘zbekiston hududida elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi 89 ta yirik xorijiy kompaniya jami 65,7 milliard so‘m miqdorida soliq to‘ladi. E’tiborli jihati shundaki, bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning shu davri bilan solishtirganda naq 81 foizga oshgan. Bu mamlakatimizda raqamli xizmatlar bozori naqadar tez sur’atlar bilan rivojlanayotganidan dalolat beradi.
Soliq to‘lash bo‘yicha "kuchli uchlik"
O‘zbekiston budjetiga eng ko‘p mablag‘ yo‘naltirgan kompaniyalar ro‘yxatida an’anaviy tarzda jahon IT-gigantlari yetakchilik qilmoqda:
Apple: Uch oy ichida 16,1 milliard so‘m bilan mutlaq yetakchiga aylandi.
Google: Qidiruv tizimi va boshqa xizmatlari uchun 14,9 milliard so‘m soliq o‘tkazdi.
Meta (Facebook, Instagram, WhatsApp): Ijtimoiy tarmoqlar egasi 13,9 milliard so‘m hissa qo‘shdi.
Sun’iy intellekt va ko‘ngilochar xizmatlarning hissasi
Zamonaviy texnologiyalar, xususan, sun’iy intellekt sohasi ham soliq tushumlarida o‘z aksini topmoqda. Mashhur ChatGPT asoschisi bo‘lgan OpenAI kompaniyasi 2,5 milliard so‘m, uning raqobatchisi Anthropic esa 1,5 milliard so‘m soliq to‘ladi. Geymerlar sevimlisi bo‘lgan Valve Corp. (Steam platformasi) esa budjetga 8 milliard so‘m tushirdi.
Boshqa taniqli brendlarning ko‘rsatkichlari
Ro‘yxatdan yana bir qator mashhur platformalar joy olgan bo‘lib, ularning ko‘rsatkichlari quyidagicha:
Midasbuy (o‘yinlar uchun to‘lov xizmati) — 1,3 milliard so‘m;
TikTok — 868,3 million so‘m;
Booking.com — 694,7 million so‘m;
Netflix — 570,4 million so‘m.
Bu raqamlar nafaqat iqtisodiy ko‘rsatkich, balki yurtdoshlarimizning qaysi raqamli xizmatlardan ko‘proq foydalanayotganini ham ko‘rsatib beradi.
Aziz saytimiz o‘quvchilari, sizningcha, qaysi xorijiy kompaniya O‘zbekistonda o‘z faoliyatini yanada kengaytirishi kerak? Siz eng ko‘p qaysi ilova yoki platforma xizmatlaridan foydalanasiz? Fikrlaringizni izohlarda qoldiring!
Mamlakatimiz va dunyoning eng qiziqarli iqtisodiy yangiliklarini Zamin.uz saytida kuzatishda davom eting.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
