Mamlakatimiz iqtisodiyotining eng drayver sohalaridan biri bo‘lgan kimyo sanoati zamon talablari asosida butunlay yangi bosqichga olib chiqilmoqda. Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida o‘tkazilgan navbatdagi videoselektor yig‘ilishida tarmoqni transformatsiya qilish, mahalliy brendlarni yaratish va eksport hajmini keskin oshirishga qaratilgan strategik vazifalar belgilab berildi.
Tahlillarga ko‘ra, birgina Markaziy Osiyo va MDH mintaqasining o‘zida maishiy kimyo mahsulotlari uchun naqd 2 milliard dollarlik yirik bozor mavjud bo‘lib, O‘zbekiston ushbu katta imkoniyatdan maksimal darajada va faol foydalanishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘ygan.
Jahon brendlari O‘zbekistonda: «Henkel» tajribasi va yangi loyihalar
Yig‘ilish davomida davlatimiz rahbari «Angren» erkin iqtisodiy zonasida muvaffaqiyatli faoliyat yuritayotgan korxonani alohida namuna sifatida tilga oldi. Dunyoga mashhur, global «Henkel» kompaniyasi mahalliy ishlab chiqaruvchi bilan o‘zaro manfaatli hamkorlikni yo‘lga qo‘yib, keyinchalik ushbu quvvatni to‘liq sotib olgan. Endilikda ushbu zamonaviy majmua negizida Hamdo‘stlik mamlakatlari bozorlariga mahsulotlarni keng ko‘lamda eksport qilish rejalashtirilmoqda.
Bu kabi muvaffaqiyatli loyihalar sonini yanada ko‘paytirish maqsadida Toshkent shahridagi mavjud sanoat zonalaridan biri to‘liq maishiy kimyo mahsulotlari ishlab chiqaruvchilarga beriladi. Shuningdek, sohada mutlaqo yangi — ishga tushirilgan korxonalarni tayyor biznes sifatida xususiy sektorga sotish (klasterlash) mexanizmi yo‘lga qo‘yiladi. Ushbu maqsadlar uchun loyihalarga 50 million dollar, hududlardan chiqadigan tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlashga esa yana 15 million dollar mablag‘ yo‘naltirilishi qayd etildi.
Mutasaddi rahbarlarga qisqa fursatda maishiy kimyo sohasida kamida 100 ta yangi mahalliy brend mahsulotlarini ishlab chiqarishni ko‘zda tutuvchi maxsus dastur tayyorlash topshirildi. Bu qadam ichki bozorda sog‘lom raqobatni kuchaytirish bilan birga, tashqi eksport salohiyatini ham oshiradi.
Mineral o‘g‘itlar bozoridagi global imkoniyatlar
Dunyo miqyosida mineral o‘g‘itlar bozori har yili o‘rtacha 5 foizlik o‘sishni namoyish etmoqda va 2030 yilga borib uning umumiy hajmi 260 milliard dollardan oshib ketadi. Ayniqsa, jahonda suvni tejovchi zamonaviy agrotexnologiyalarning keng quloch yoyishi natijasida suvda oson eruvchan o‘g‘itlarga bo‘lgan talab jadal sur’atlarda ortib bormoqda.
Yirik xorijiy investorlar bilan olib borilgan muzokaralar yakunida mamlakatimizda ikkita yirik loyihaga start beriladigan bo‘ldi:
Qashqadaryo viloyatida: Yillik ishlab chiqarish quvvati 230 ming tonna bo‘lgan, umumiy qiymati 114 million dollarlik yirik zavod;
Sirdaryo viloyatida: Tarmoqni yangi bosqichga olib chiquvchi 400 million dollarlik ulkan loyiha amalga oshiriladi.
Umuman olganda, kelgusi uch yil ichida kimyo sanoatida jami bahosi 2,8 milliard dollarni tashkil etuvchi 42 ta istiqbolli loyihani ishga tushirish mo‘ljallangan. Buning evaziga 2030 yilga qadar mahsulot ishlab chiqarish hajmi quyidagicha o‘sadi:
Azotli o‘g‘itlar: 2,8 million tonnadan 4 million tonnagacha;
Fosforli o‘g‘itlar: 400 ming tonnadan 900 ming tonnagacha;
Suvda eruvchan o‘g‘itlar: 100 ming tonnadan 400 ming tonnagacha yetkaziladi.
Ilm-fan va ishlab chiqarishning yangi klasteri
Prezident sohada amaliy ilm-fan va real ishlab chiqarish integratsiyasini mahkam bog‘lash lozimligini alohida uqtirdi. Shu maqsadda poytaxtimizning Mirzo Ulug‘bek tumani hududida 60 gektarlik keng maydonda kimyo sanoati uchun maxsus innovatsion ilmiy-ishlab chiqarish va ta’lim klasteri barpo etiladi.
Ushbu ta’lim maskani doirasida Janubiy Koreyalik hamkorlar bilan birgalikda zamonaviy Kimyo texnologiyalari innovatsiya markazi tashkil qilinadi. Ilm-fanni rag‘batlantirish uchun undagi tajriba-sinov xarajatlarining 50 foizigacha bo‘lgan qismi davlat tomonidan qoplab beriladi.
Shuningdek, kelgusi yilning yakuniga qadar Toshkent kimyo-texnologiya instituti hamda D.I.Mendeleyev nomidagi kimyo-texnologiya universitetining Toshkent filiali to‘liq tarkibda ushbu yangi barpo etiladigan zamonaviy klaster hududiga ko‘chiriladi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!Xulosa o‘rnida: Amalga oshirilayotgan ushbu keng ko‘lamli islohotlar O‘zbekistonni nafaqat xomashyo yetkazib beruvchi, balki yuqori texnologiyali va tayyor kimyoviy mahsulotlar eksport qiluvchi qudratli davlatga aylantirishga xizmat qiladi. Yangilanishlar va yuksalishlar bardavom bo‘lsin!
