Tokenlashtirilgan aktivlar bozori 43 milliard dollardan oshdi

Global moliya bozorlarida anʼanaviy aktivlarni blokcheyn tizimiga oʻtkazish jarayoni jadallashmoqda. Soʻnggi olti oy ichida real dunyo aktivlarining (RWA) tokenlashtirilgan qiymati sezilarli darajada oʻsib, 43 milliard dollarlik marrani zabt etdi. Token Terminal maʼlumotlariga koʻra, kriptovalyuta bozoridagi umumiy sustlikka qaramay, ushbu sektor soʻnggi 180 kun ichida 37 foizga oʻsgan. Bu haqda Cointelegraph.com xabar beradi.

Ushbu oʻsish anʼanaviy moliya institutlarining blokcheyn texnologiyalariga boʻlgan ishonchi ortib borayotganidan dalolat beradi. Hozirda moliya mahsulotlarining raqamli zanjirlarga migratsiyasi nafaqat texnologik yangilik, balki iqtisodiy samaradorlikni oshirishning asosiy vositasiga aylanmoqda. Taʼkidlash joizki, turli tahliliy platformalar metodologiyasi farq qilishi sababli raqamlar turlicha boʻlishi mumkin, biroq umumiy tendensiya barqaror oʻsishni koʻrsatmoqda.

Sektor tarkibi va yetakchi tarmoqlar

Tokenlashtirilgan aktivlar bozorining asosiy qismini, yaʼni qariyb 80 foizini maxsus fondlar tashkil etmoqda. Ikkinchi oʻrinda 16,6 foiz koʻrsatkich bilan xomashyo tovarlari (commodities) joylashgan boʻlsa, tokenlashtirilgan aksiyalar ulushi 3,8 foizga teng. Bu koʻrsatkichlar investorlarning koʻproq barqaror va likvidli aktivlarga intilayotganini tasdiqlaydi.

Texnologik platformalar kesimida Ethereum tarmogʻi mutlaq yetakchilikni saqlab qolmoqda — barcha tokenlashtirilgan aktivlarning 57,8 foizi aynan ushbu blokcheynda joylashgan. Shuningdek, BNB Chain (8,5%), zkSync Era (7,5%), XRP Ledger (5,8%) va Stellar (5,4%) kabi tarmoqlar ham ushbu bozorda oʻz ulushini kengaytirib bormoqda. Bu esa sektorning faqat bitta ekotizim bilan cheklanib qolmayotganini anglatadi.

Yirik banklar va kelajak prognozlari

Moliya dunyosining gigantlari hisoblangan Standard Chartered va Citigroup kabi banklar tokenizatsiya kelajagiga ijobiy baho bermoqda. Xususan, Standard Chartered tahlilchilari 2030-yilga kelib markazlashmagan moliya (DeFi) sektori 2,7 trillion dollargacha oʻsishini bashorat qilmoqda. Bank ekspertlarining fikricha, Uniswap platformasining UNI tokeni ushbu jarayonlar fonida 40 baravargacha qimmatlashishi mumkin.

Citigroup prognozlariga koʻra, tokenlashtirilgan aktivlar bozori 2030-yilga borib bazaviy ssenariyda 5,5 trillion dollarga, optimistik ssenariyda esa 8,2 trillion dollarga yetishi kutilmoqda. Bank mutaxassislari sanoat sinov bosqichidan oʻtib, asosiy oqimga qoʻshilayotganini taʼkidlamoqda. Bunda tartibga soluvchi organlar tomonidan aniq huquqiy normalarning joriy etilishi muhim turtki boʻlmoqda.

Kelajakda ushbu oʻsishni taʼminlovchi asosiy drayverlar sifatida quyidagilar koʻrilmoqda:

• Nyu-York fond birjasi (NYSE) va Nasdaq kabi platformalarning tokenizatsiyani joriy etishi;
• Stablecoin aktivlarining anʼanaviy hisob-kitoblarga integratsiyalashuvi;
• Yirik investitsiya fondlarining blokcheyn infratuzilmasiga oʻtishi;
• Aktivlarni boshqarishda tranzaksiya xarajatlarining kamayishi.

Oʻzbekiston sharoitida ham raqamli aktivlar va blokcheyn texnologiyalariga qiziqish ortib borayotgan bir paytda, global moliya bozoridagi bunday oʻzgarishlar mahalliy investorlar va moliya institutlari uchun yangi imkoniyatlar eshigini ochishi mumkin. Aktivlarni tokenlashtirish nafaqat xalqaro bozorlarga chiqishni osonlashtiradi, balki investitsiya jarayonlarining shaffofligini ham taʼminlaydi.