Kambag‘allikni qisqartirishda inqilobiy o‘zgarishlar — «Garovi bormi?» deyilmaydi endi

Prezident Shavkat Mirziyoyev huzurida kambag‘allikni qisqartirish va aholi bandligini ta’minlash bo‘yicha mutlaqo yangi tizim joriy etilishiga bag‘ishlangan tarixiy yig‘ilish bo‘lib o‘tmoqda. Davlat rahbarining topshirig‘iga binoan, respublika iqtisodiy kompleksining barcha rahbarlari to‘liq tarkibda ikki hafta davomida Xorazm viloyatida qolib, kambag‘allik bilan ishlash mexanizmini ichidan o‘rgandi. Ushbu tahlillar asosida butun mamlakat bo‘ylab kuchga kiradigan yangi tizim, tumanlarga berilayotgan misli ko‘rilmagan mustaqillik va moliyaviy vakolatlar e’lon qilindi.

Xorazmdagi haqiqiy manzara: 9,5 mingta bo‘sh ish o‘rni va 48 ming bola taqdiri

Ikki haftalik o‘rganishlar davomida Xorazm viloyatidagi 81 ming nafar kambag‘al aholi, ya’ni 19 ming oilaning turmush sharoiti chuqur tahlil qilindi:

• Ishsizlik va bo‘sh o‘rinlar ziddiyati: O‘rganilgan oilalarda 12 ming nafar ishsiz va 10 ming nafar daromadi past fuqaro borligi aniqlandi. Ayni paytda viloyatdagi tadbirkorlarning o‘zida 9,5 mingta bo‘sh ish o‘rni mavjud (qurilishda — 4 ming, xizmat ko‘rsatishda — 3 ming va sanoatda — 2,5 ming ishchiga ehtiyoj bor);

• 10–15 ming kishining daromadini oshirish imkoniyati: Aholini korxonalar talabiga mos holda tezkor kasbga o‘qitish orqali shuncha odamni daromadli qilish mumkinligi belgilandi;

• Bolalar va yoshlar bilan ishlash: Kambag‘al oilalarda 48 ming nafar bola tarbiyalanmoqda. Har bir tumanda 1–2 ta texnikum va 4–5 ta o‘quv markazi bo‘lishiga qaramay, ushbu yoshlarni erta kasb-hunarga jalb qilish bo‘yicha maxsus dastur bo‘lmagan. Endilikda ular uchun maktab va o‘quv markazlarida bepul to‘garaklar ochiladi;

• Ayollar va keksalar parvarishi: 10 mingdan ziyod ayol bola parvarishi sababli ishlay olmaydi (bog‘cha qamrovi bunday oilalarda 75 foizga ham yetmaydi). Shuningdek, 526 nafar qarovga muhtoj keksa va nogironligi bor shaxsga ijtimoiy yordam kuchaytirilib, ularni parvarishlayotgan oila a’zolarining ishlashiga sharoit yaratiladi;

• Dual ta’lim: 646 nafar kollej va oliygoh talabasi hududdagi yangi ishlab chiqarish loyihalari asosida o‘qish bilan birga amaliyot o‘tab, daromad topadi.

Hokimlar haftada 3 kun dalada va mahallada: «Garovi bormi?» degan savol taqiqlanadi

Xorazm tajribasi endilikda barcha hududlarga tatbiq etiladi va ijro tizimi favqulodda ish tartibiga o‘tadi:

• Haftada 3 kun faqat kambag‘allik masalasi: Viloyat, tuman va shahar hokimlari butun iqtisodiy kompleks rahbarlari bilan birgalikda haftaning uch kunini faqat kambag‘allikni qisqartirish va ish o‘rinlari yaratishga bag‘ishlaydi;

• Tuman shtablari tashkil etiladi: Har bir hududda hokim boshchiligida maxsus shtab tuzilib, banklar va bandlik bo‘limlari unga biriktiriladi;

• Bankirlar va hokim yordamchilariga keskin tanqid: Mas’ullar hamon yangi moliyaviy vositalarni — lizing, faktoring, kafolat, sug‘urta va aylanma mablag‘ni tushunmayotgani ko‘rsatib o‘tildi. «Hokim yordamchilari va bankirlar loyiha tayyorlashdan oldin hamon tadbirkorga “Garovi bormi?” degan savolni qo‘ymoqda», — deya tanqid qildi davlat rahbari. Kredit qaytarish grafiklari endilikda biznesning xususiyatiga (dehqonchilik, savdo yoki ishlab chiqarish) qarab individual belgilanadi.

Tumanlar ixtiyoriga 3,2 trillion so‘m va 5 milliard so‘mgacha garovsiz kredit

Yangi tizimning eng muhim inqilobiy jihati — mablag‘ va qaror qabul qilish vakolatining to‘liq tuman darajasiga tushirilishi bo‘ldi:

• Shtablar vakolatidagi 3,2 trillion so‘m:

  • Oilaviy tadbirkorlik resurslari — 1 trln 370 mlrd so‘m;

  • Uchta «daftar» mablag‘lari — 760 mlrd so‘m;

  • Yoshlar tadbirkorligi — 450 mlrd so‘m;

  • Tadbirkorlik kompaniyasi kompensatsiya qoldig‘i — 300 mlrd so‘m;

  • Kambag‘allik jamg‘armasi — 240 mlrd so‘m;

  • Bandlik jamg‘armasi — 100 mlrd so‘m.

• To‘liq mustaqillik: Tuman shtabi kreditning naqd yoki naqdsiz berilishini, to‘lov muddatini uzaytirishni, subsidiya yoki foizsiz ssuda ajratishni Toshkentdan ruxsat so‘ramasdan, joyida mustaqil hal qiladi;

• Lider tadbirkorlarga ulkan imtiyoz: Kambag‘al oilalarni daromadli qilgan biznes vakillariga katta yo‘l ochildi — 10 ta oila bilan kooperatsiya qilgan tadbirkorga 500 million so‘mgacha, 100 ta oilani band qilgan tadbirkorga esa 5 milliard so‘mgacha mutlaqo garovsiz kredit ajratiladi;

• Kredit tarixi buzilganlarga «yashil chiroq»: Ilgari kredit to‘lovida kechikish bo‘lgan ehtiyojmand oilalarning loyihalari ham individual o‘rganilib, ularga qayta imtiyozli mablag‘ beriladi.

Ushbu misli ko‘rilmagan islohot markazdan boshqariladigan eski byurokratik zanjirni uzib, har bir tumanga o‘z muammosini katta moliyaviy resurslar bilan mustaqil hal etish imkonini beradi.

Sizningcha, tumanlarga 3,2 trillion so‘mlik vakolat berilishi va hokimlarning haftada uch kun mahallada bo‘lishi kambag‘allikni tezroq bartaraf etishga yordam beradimi? Mahallangizdagi yetakchi tadbirkorlar 100 talab oilani ish bilan ta’minlab, 5 milliardlik garovsiz kredit olishga tayyormi? Fikrlaringizni izohlarda qoldiring!