«Ikkinchi imkon» iqtisodiy amnistiyasi: penyalar hisobdan chiqariladi, jarimalar kechiladi

O‘zbekistonda kichik va o‘rta biznes subyektlarini moliyaviy jihatdan qo‘llab-quvvatlash, soliq yukini kamaytirish hamda faoliyatini to‘xtatib qo‘ygan yoki xatoliklarga yo‘l qo‘ygan korxonalarni yana faol iqtisodiy hayotga qaytarish maqsadida misli ko‘rilmagan tashabbus ilgari surildi. Prezident farmoniga muvofiq, respublikada kichik va o‘rta tadbirkorlik subyektlari uchun «Ikkinchi imkon» keng ko‘lamli iqtisodiy amnistiyasi e’lon qilindi.

Mazkur amnistiya imtiyozlari 2026 yilning 31 dekabriga qadar amal qiladi va tadbirkorlarga o‘z faoliyatini «oq varaq»dan boshlash uchun muhim imkoniyat yaratadi.

«Ikkinchi imkon» amnistiyasining asosiy shartlari va taqdim etilayotgan qulayliklar

Yangi tartib soliq organlari va tadbirkorlar o‘rtasidagi munosabatlarni jazolash emas, balki muammolarni o‘zaro kelishuv va rag‘batlantirish yo‘li bilan hal etishga yo‘naltirilgan:

• Penyalarning bekor qilinishi va ijroning to‘xtatilishi: Agar tadbirkor amnistiyaga qadar yuzaga kelgan asosiy soliq qarzdorligini 2026 yil 31 dekabrgacha to‘liq qoplasa, unga hisoblangan barcha penyalar hisobdan chiqariladi hamda majburiy ijro harakatlari (sud ijro ishlari) tugatiladi;

• Hisobotlarni jazosiz to‘g‘rilash imkoniyati: Tadbirkor soliq hisobotlaridagi xatoliklarni mustaqil ravishda tuzatib, qo‘shimcha hisoblangan soliqni 2026 yil oxiriga qadar to‘liq to‘lasa, ushbu summa bo‘yicha hech qanday penya hisoblanmaydi;

• Bank to‘lovlari bo‘yicha javobgarlik bekor: Soliq va yig‘imlarni to‘lash uchun bankka o‘z vaqtida to‘lov topshiriqnomasini taqdim etmaganlik uchun belgilangan ma’muriy javobgarlikdan to‘liq ozod etiladi;

• Barqarorlik reytingi himoyasi: Amnistiya doirasida o‘z xatolarini ixtiyoriy va mustaqil ravishda bartaraf etgan insofli tadbirkorlarning «Tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingi»dagi ballari kamaytirilmaydi.

2026 yil 1 yanvargacha bo‘lgan qaysi jarimalar butunlay o‘chiriladi?

Hujjat bilan tadbirkorlik subyektlarining o‘tgan davrlarda to‘planib qolgan bir qator muammoli qarzlari to‘liq kechib yuborilishi belgilandi:

• Soliq hisobotlarini o‘z vaqtida taqdim etmaganlik uchun qo‘llanilgan va to‘lanmay qolgan jarimalarning barcha qismi hisobdan chiqariladi;

• Qat’iy belgilangan miqdordagi aylanmadan olinadigan soliqni to‘lovchilar uchun tayinlangan moliyaviy sanksiyalarning to‘lanmagan qismi bekor qilinadi.

Mehnat shartnomalarini rasmiylashtirish: YAMMTda jarimasiz muddat

Amnistiyaning yana bir muhim yo‘nalishi mehnat munosabatlarini qonuniylashtirishga qaratilgan. Ish beruvchilar ilgari xodimlar bilan tuzilgan, biroq tizimga kiritilmay qolgan mehnat shartnomalarini Yagona milliy mehnat tizimiga (YAMMT) muddatni o‘tkazib yuborganlik uchun belgilangan jarimalarsiz, erkin ro‘yxatdan o‘tkazish huquqiga ega bo‘ladi.

Mutaxassislarning fikricha, «Ikkinchi imkon» dasturi og‘ir moliyaviy holatga tushib qolgan korxonalarni bankrotlikdan asrab qoladi, soliq intizomini ixtiyoriylik asosida yaxshilaydi hamda kichik biznesga faoliyatni qayta tiklash uchun kuchli nafas bag‘ishlaydi.

Sizningcha, «Ikkinchi imkon» iqtisodiy amnistiyasi muammoli korxonalarning oyoqqa turib olishi va «soya»dan chiqishi uchun yetarlimi? Biznesni yanada qo‘llab-quvvatlash uchun yana qaysi moliyaviy yengilliklar joriy etilishi lozim? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring!