Saturn planetasida ulkan oʻn burchakli atmosfera anomaliyasi topildi

Astronomlar Saturn planetasining janubiy yarim sharida ulkan oʻn burchakli bulut tuzilmasini aniqlashdi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, gʻayrioddiy dekagon sayyoraning shimoliy qismida joylashgan mashhur olti burchakdan keyin ikkinchi yirik maʼlum boʻlgan atmosfera koʻpburchagiga aylandi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Ushbu muhim kashfiyot kosmik teleskop Hubble tomonidan 2023-yilda olingan suratlar tufayli amalga oshirildi. 2012-yildan 2023-yilgacha Saturnning Yerga nisbatan tutgan oʻrni sababli planetaning janubiy qismi kuzatish uchun deyarli yopiq boʻlgan, shuning uchun oldingi izlanishlar natija bermagandi.

Ulkan tuzilmaning koʻlami va xususiyatlari

Oʻn burchakli bulut hosilasi oʻzining ulkan oʻlchamlari bilan eʼtiborni tortadi. Hisob-kitoblarga koʻra, bulutli dekagonning peretri taxminan 167 820 kilometrni tashkil etadi, har bir tomonining uzunligi esa 16 782 kilometr atrofida baholanmoqda.

Solishtirish uchun, Saturnning shimoliy qutbidagi mashhur olti burchakning kengligi taxminan 32 ming kilometrga teng. Olimlarning dastlabki hisob-kitoblariga koʻra, yangi topilgan koʻpburchak atrofida toʻliq bir aylanishni amalga oshirish uchun qariyb 800 kun sarflaydi.

At atmosfera oqimlarining roli

Mutaxassislarning fikricha, mazkur dekagon kuchli atmosfera oqimlarining oʻzaro taʼsiri natijasida yuzaga kelgan. Kompyuter modellashtirishi shuni koʻrsatdiki, reaktiv oqim tomonidan ushlab turiladigan egri toʻlqin barqaror koʻpburchak tuzilmalarni shakllantirish qobiliyatiga ega.

Xuddi shu mexanizm yordamida olimlar avvalroq shimoliy olti burchakning kelib chiqishini ham tushuntirib berishgan edi. Biroq, ikkala hosilaning oʻziga xos farqli jihatlari ham mavjud.

Shimoliy olti burchak oʻn yilliklar davomida deyarli oʻzgarmas shaklini saqlab kelayotgan boʻlsa, janubiy dekagonning ayrim qismlari yorqinligini sezilarli darajada oʻzgartirib turadi. Bu esa yangi struktura hali ham shakllanish jarayonida ekanligidan yoki beqarorligidan dalolat beradi.

Hozirda tadqiqotchilar dekagonni bir necha yil davomida kuzatishni rejalashtirishmoqda. Ular ushbu tuzilma shimoliy olti burchak kabi barqaror boʻlib qolishini yoki Saturnning mavsumiy yoritilishi oʻzgarishi bilan tarqalib ketishini aniqlashlari kerak. Ushbu hududning maksimal quyosh nuri bilan yoritilishi 2032-yilga borib kutilmoqda.