«314 trillion so‘m qayerga ketdi?»: Prezident kambag‘allikni qisqartirishdagi keskin farq haqida

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti raisligida kambag‘allikni qisqartirish va aholi daromadlarini oshirish masalalariga bag‘ishlangan kengaytirilgan videoselektor yig‘ilishi bo‘lib o‘tmoqda. Davlat rahbari so‘nggi uch yil ichida mahallalarda tadbirkorlikni rivojlantirish uchun naqd 314 trillion so‘m mablag‘ yo‘naltirilganini ta’kidlab, imkoniyat va moliyaviy resurslar barcha hududlarga birdek berilayotgan bir paytda, nega yakuniy natijalar orasida yer bilan osmoncha farq kuzatilayotgani bo‘yicha mas’ullarga keskin savollarni o‘rtaga tashladi.

Umumiy ko‘rsatkich: 2,2 milliondan 1,5 milliongacha qisqarish

Mamlakat bo‘yicha erishilgan natijalar va hududlardagi tizim ishida sezilarli ijobiy siljishlar bor:

• Kambag‘allik darajasi 5,8 foizga tushdi: Yil boshida ehtiyojmand aholi soni 2,2 million nafarni tashkil etgan bo‘lsa, amalga oshirilgan chora-tadbirlar natijasida bu raqam 1,5 milliongacha qisqardi;

• Namunali hududlar: 49 ta tuman hamda 3 429 ta mahallada tizim to‘g‘ri yo‘lga qo‘yilib, ular bosqichma-bosqich «kambag‘allikdan xoli hudud» maqomiga erishmoqda;

• 159 ta shahar va tumanda oqsoqlik: Afsuski, qolgan 159 ta tuman va shaharda ko‘rsatkichlar hamon sustligicha qolmoqda.

«Bir xil resurs — turlicha samara»: Keskin va hayratlanarli kontrastlar

Yig‘ilishda tumanlar kesimida ajratilgan kreditlarning samaradorligi bo‘yicha hayratlanarli misollar keltirildi:

• Sharof Rashidov va Qarshi tumanlari (har biri 2,3 trln so‘mdan olgan):

  • Sharof Rashidov tumanida bir nafar fuqaroni kambag‘allikdan chiqarish uchun o‘rtacha 78 million so‘m sarflanib, jami 30 ming nafar aholi rasman daromadli qilindi;

  • Qarshi tumanida esa bir kishiga to‘g‘ri kelgan mablag‘ miqdori 176 million so‘mni tashkil etib, band bo‘lganlar soni bor-yo‘g‘i 13 ming nafarda cheklandi;

• Qamashi va Piskent tumanlari (har biri 1,1 trln so‘mdan ajratilgan):

  • Qamashi tumanida ajratilgan mablag‘ evaziga 28 ming nafar fuqaro kambag‘allikdan chiqarildi;

  • Piskent tumanida esa atigi 4,5 ming kishi ro‘yxatdan chiqarilib, bir fuqaro hisobiga sarflangan mablag‘ rekord darajada — 250 million so‘mga aylangan!

Xuddi shunday salbiy va samarasiz vaziyat G‘uzor, Nishon, Muborak, Yangiqo‘rg‘on, Toyloq, Boysun, Oltinsoy, Bandixon, Beshariq, Farg‘ona tumanlarida hamda Nurafshon, Bekobod va Yangiyo‘l shaharlarida ham davom etmoqda.

Asosiy muammo nimada? Prezident mas’ullarni keskin tanqid qildi

Davlat rahbarining ta’kidlashicha, hududlardagi bunday ulkan tafovutlar va samarasizlikning bosh omili — mahalla tizimiga bevosita javobgar bo‘lgan ayrim rahbarlarning salohiyatsizligida:

• Yo‘nalish bera olmaslik: Rahbarlar ajratilgan trillionlab mablag‘larni aholining real daromad topishiga to‘g‘ri yo‘naltirish mexanizmlarini bilmaydi;

• Mas’uliyatdan qochish va qo‘rquv: Ko‘plab mansabdorlar mustaqil tashabbus ko‘rsatishdan qo‘rqib, javobgarlikni o‘z bo‘yniga olishdan ochiqchasiga bo‘yin tovlamoqda.

Milliardlab va trillionlab imtiyozli kreditlar xalq farovonligiga real ta’sir ko‘rsatishi uchun tizimda jiddiy nazorat va javobgarlik talab qilinmoqda.

Sizningcha, nega bir tumanda 78 million so‘m bilan odamlarni kambag‘allikdan chiqarish mumkin-u, boshqasida 250 million so‘m ham kamlik qilmoqda? Ajratilayotgan trillionlab mablag‘larning samarasiz sarflanishiga qaysi amaldorlar shaxsan javobgar bo‘lishi kerak? Fikrlaringizni izohlarda qoldiring!