Issiqxonachilarga katta yengillik: Elektr energiyasi xarajatining yarmi qoplab beriladi

O‘zbekistonda issiqxona xo‘jaliklarini qo‘llab-quvvatlash, sohaga «yashil» va energiya tejamkor texnologiyalarni keng jalb etish hamda aholi daromadlarini oshirishga qaratilgan muhim Prezident qarori qabul qilindi. Hujjat bilan issiqxona faoliyati bilan shug‘ullanuvchi tadbirkorlar va tomorqa egalari uchun keng ko‘lamli soliq imtiyozlari, qaytarilmaydigan subsidiyalar hamda yirik miqdordagi imtiyozli kreditlar ajratilishi belgilandi.

Mazkur qaror qishki mavsumda xarajatlarni keskin qisqartirish va zamonaviy ekotizimlarni joriy etishda fermer hamda tadbirkorlarga misli ko‘rilmagan qulaylik yaratadi.

Soliq stavkalari ikki barobarga qisqartiriladi

Qarorga muvofiq, issiqxonadan asosiy daromad oluvchi tadbirkorlarga sezilarli soliq imtiyozi beriladi:

• Imtiyoz muddati: 2027 yil 1 yanvardan 2030 yil 1 yanvarga qadar amal qiladi;

• Asosiy shart: Tadbirkorlik subyektining umumiy tushumida issiqxona faoliyatidan olingan daromadning ulushi kamida 60 foizni tashkil etishi kerak;

• Soliq turlari: Yuridik shaxslardan olinadigan yer solig‘i hamda mol-mulk solig‘i stavkalari 50 foizga kamaytiriladi.

Elektr energiyasi sarfining 50 foizi subsidiya sifatida to‘lab beriladi

Issiqlikni tejovchi va zamonaviy isitish tizimlariga ega bo‘lgan xo‘jaliklar uchun qishki mavsumda sarflangan energiya qiymati qoplanadi:

• Amal qilish vaqti: 2026 yil 1 noyabrdan 2030 yil 1 aprelgacha bo‘lgan davrda;

• Qamrab olinadigan oylar: Har yili sovuq mavsum hisoblangan oktyabr–mart oylarida iste’mol qilingan elektr energiyasi bo‘yicha;

• Kimlarga beriladi: Issiqlikni saqlovchi maxsus qoplanma («ko‘rpa») bilan qoplangan va (yoki) yuqori samarador «yashil» isitish vositalaridan (issiqlik nasoslari, geotermal, quyosh issiqlik tizimlari, elektr asosidagi yuqori samarali moslamalar) foydalanayotgan issiqxona xo‘jaliklariga;

• Subsidiya hajmi: Sarflangan elektr energiyasi qiymatining 50 foizi miqdorida davlat tomonidan kompensatsiya to‘lanadi.

Toshkent viloyati aholisiga: 100 mln va 200 mln so‘mgacha beg‘araz subsidiyalar

Aholi tomorqalarida energiya samaradorligini oshirish maqsadida Toshkent viloyati bo‘yicha alohida manzilli dasturlar belgilandi:

• Energiya tejamkor uskunalar uchun (100 mln so‘mgacha): Energiya samaradorligi milliy agentligi 2030 yil 1 yanvarga qadar Toshkent viloyatining Toshkent, Zangiota, Qibray, Yangiyo‘l va Yuqori Chirchiq tumanlarida aholi tomorqalariga quyosh panellari, issiqlik nasoslari, infraqizil isitish moslamalarini sotib olish va o‘rnatish xarajatlarining 40 foizini (100 million so‘mgacha) bir martalik subsidiya sifatida qoplab beradi;

• Mahallalardagi oilalarga (200 mln so‘mgacha): Kambag‘allikni qisqartirish maqsadli jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan viloyatning issiqxonachilikka ixtisoslashgan 50 ta mahallasidagi har bir oilaga 200 million so‘mgacha subsidiya ajratilishi belgilandi.

«Yashil» issiqxonalar uchun 300 mln so‘mgacha imtiyozli kreditlar

Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturlari doirasida Markaziy bank tomonidan tajriba tariqasida tomorqa va dehqon xo‘jaligi yerlariga ega bo‘lgan fuqarolarga maqsadli arzon kreditlar beriladi:

• Yangi zamonaviy issiqxona qurishga: Energiya tejovchi «yashil» texnologiyalarga asoslangan issiqxona barpo etish uchun — 300 million so‘mgacha;

• Mavjudlarini modernizatsiya qilishga: Ishlab turgan issiqxonalarni zamonaviy uskunalar bilan qayta jihozlash va isitish tizimini yangilash uchun — 150 million so‘mgacha imtiyozli mablag‘lar taqdim etiladi.

Qabul qilingan mazkur chora-tadbirlar ichki bozorni yil davomida arzon va sifatli qishloq xo‘jaligi mahsulotlari bilan ta’minlashga, eksport salohiyatini oshirishga va eng muhimi — aholining tabiiy gaz hamda elektr tarmoqlariga bo‘lgan yuklamasini keskin kamaytirishga xizmat qiladi.