2026 yil 1 iyundan boshlab O‘zbekistonda jazoni ijro etish muassasalarida jazo o‘tayotgan yoshlar uchun yangi ta’lim tizimi yo‘lga qo‘yiladi. Dastlab ushbu tashabbus Toshkent shahri, Navoiy va Qashqadaryo viloyatlaridagi muassasalarda amalga oshiriladi.
Mazkur loyihaning asosiy maqsadi — mahkum yoshlarga zamonaviy bilim va amaliy ko‘nikmalar berish, ularning ozodlikka chiqqanidan keyin jamiyatga moslashishi hamda mehnat bozorida o‘z o‘rnini topishiga ko‘maklashishdan iborat. Boshqacha aytganda, bu tizim yoshlarga ikkinchi imkoniyat berishga qaratilgan muhim qadam hisoblanadi.
Qonunchilikka muvofiq, o‘quv kurslari 8–12 oylik intensiv dasturlar asosida tashkil etiladi. Darslar bevosita jazoni ijro etish muassasalari hududida o‘tkaziladi. Bu esa yoshlar jazo muddatini o‘tayotgan davrda ham vaqtni samarali o‘tkazishi, kasb o‘rganishi va kelajak uchun tayyorgarlik ko‘rishiga sharoit yaratadi.
Dastur doirasida yoshlarga raqamli sohada talab yuqori bo‘lgan kasblar o‘rgatiladi. Xususan, dasturlash, kompyuter savodxonligi, raqamli texnologiyalar, IT yo‘nalishlari va boshqa zamonaviy kasblar bo‘yicha mashg‘ulotlar tashkil etiladi. Bugungi mehnat bozorida aynan shunday ko‘nikmalarga talab ortib borayotgani inobatga olinsa, bu tashabbusning ahamiyati yanada oshadi.
Kurslarga ijtimoiy xavfi katta bo‘lmagan, uncha og‘ir bo‘lmagan va og‘ir jinoyatlarni sodir etgan holda jazo o‘tayotgan yoshlar jalb qilinadi. Bu orqali ularning kelajakda kasb egasi bo‘lishi, halol mehnat orqali daromad topishi va qayta jinoyat yo‘liga kirib qolmasligi uchun asos yaratish ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, dastur faqat raqamli kasblar bilan cheklanmaydi. Yoshlarga xorijiy tillarni o‘rganish imkoniyati ham beriladi. Jumladan, ingliz, rus, xitoy va boshqa tillar bo‘yicha darslar tashkil etilishi rejalashtirilgan. Til bilish esa IT sohasida ishlash, xorijiy kompaniyalar bilan hamkorlik qilish va masofaviy ish topish imkoniyatlarini kengaytiradi.
Bugungi kunda dunyoda raqamli kasblar va masofaviy mehnat bozori tez rivojlanmoqda. Shu sabab jazoni o‘tayotgan yoshlarni aynan shu yo‘nalishlarda o‘qitish ular uchun yangi hayot yo‘lini ochishi mumkin. Bu yerda gap faqat bilim berish haqida emas, balki insonni jamiyatga qaytarish, unga ishonch va amaliy imkoniyat berish haqida ketmoqda.
O‘quv kurslari yakunida dasturlarni muvaffaqiyatli o‘zlashtirgan yoshlarga maxsus sertifikatlar beriladi. Ushbu hujjatlar ularning keyinchalik ishga joylashishi, kasbiy faoliyat boshlashi yoki o‘z mustaqil loyihalarini yo‘lga qo‘yishida muhim ahamiyat kasb etishi mumkin.
Mutaxassislar fikricha, bunday tizim jazoni ijro etish muassasalarida tarbiyaviy ishlarni yangi bosqichga olib chiqadi. Chunki insonga faqat jazo berish emas, balki uning hayotini qayta qurishi uchun bilim, kasb va imkoniyat berish ham muhim.
Qisqasi, 2026 yil 1 iyundan Toshkent shahri, Navoiy va Qashqadaryo viloyatlaridagi jazoni ijro etish muassasalarida mahkum yoshlar raqamli kasblar va xorijiy tillarga o‘qitiladi. Dasturlash, IT, kompyuter savodxonligi va til o‘rganish orqali ular ozodlikka chiqqanidan keyin yangi hayot boshlash imkoniyatiga ega bo‘ladi. Bu loyiha to‘g‘ri ishlasa, kimningdir taqdirini “restart” qilishga xizmat qiladi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
