7,9 foizlik pasayish: O‘zbekistonda chaqaloqlar soni nega kamaymoqda?

Markaziy Osiyo davlatlarida uzoq yillardan buyon davom etib kelayotgan yuqori demografik o‘sish sur’atlarida yangi tendensiyalar kuzatilmoqda. Joriy yilning birinchi yarmi yakunlariga ko‘ra, mintaqa mamlakatlarida (Turkmanistondan tashqari) jami 711,3 mingta tug‘ilish qayd etilgan bo‘lib, bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 5,5 foizga kamdir.

Umumiy ko‘rsatkichlarning pasayishi asosan mintaqaning ikki yirik davlati — O‘zbekiston va Qozog‘iston hisobiga to‘g‘ri kelmoqda.

Raqamlar va farqlar: Qaysi davlatda qanday o‘zgarish yuz berdi?

Yilning dastlabki olti oyida mintaqa davlatlari bo‘yicha quyidagicha demografik manzara shakllandi:

• O‘zbekiston: 373,4 mingta tug‘ilish qayd etildi (o‘tgan yilga nisbatan −7,9 foizga kamayish);

• Qozog‘iston: 149,8 mingta tug‘ilish ro‘yxatga olindi (−7,1 foizlik pasayish);

• Qirg‘iziston: 66,3 ming nafar chaqaloq dunyoga keldi (+2 foizlik o‘sish);

• Tojikiston: 121,8 mingta tug‘ilish qayd etildi (+0,9 foizlik ijobiy dinamika).

MDH va postsovet hududidagi umumiy pasayish fonida noyob tendensiya

Mahalliy iqtisodchi Mirkomil Xolboyevning ta’kidlashicha, postsovet hududida tug‘ilish ko‘rsatkichlari deyarli barcha davlatlarda qisqarib borayotgan bir paytda, Qirg‘iziston va Tojikistondagi o‘sish kam uchraydigan holat hisoblanadi:

• Armaniston: Yarim yil davomida tug‘ilish 1,9 foizga qisqardi;

• Ozarbayjon: Yanvar–may oylarida ko‘rsatkich 12,3 foizga tushib ketdi;

• Ukraina: Demografik pasayish 16 foizni tashkil etdi;

• Rossiya: Rasmiy statistik ma’lumotlarni e’lon qilishni cheklagan Rossiyada dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, birinchi chorakda tug‘ilish 6 foizga kamaygan.

Mutaxassislar O‘zbekiston va Qozog‘istondagi pasayish tendensiyasini urbanizatsiya jarayonlarining tezlashishi, oila qurish yoshining ulg‘ayishi hamda ijtimoiy-iqtisodiy omillar bilan izohlamoqda.

Fikringizni izohda qoldiring va maqolani tanishlaringizga Telegram yoki boshqa ijtimoiy tarmoqlar orqali ulashing.