«Bank asoschisi xalqaro qidiruvda!»: Mo‘minjon Yo‘ldashevga ochilgan jinoyat ishi

O‘zbekiston bank va biznes hamjamiyatida yirik rezonans uyg‘otgan voqea yuz berdi. Farg‘onalik taniqli tadbirkor, Madad Invest Bank'ning sobiq yirik aksiyadori hamda kuzatuv kengashi sobiq raisi Mo‘minjon Yo‘ldashev rasmiy Toshkentning so‘roviga asosan Interpol orqali xalqaro qidiruvga berildi. Huquq-tartibot idoralari tomonidan unga nisbatan O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 167-moddasi 3-qismi — juda ko‘p miqdorda o‘zlashtirish yoki rastrata yo‘li bilan talon-toroj qilish bo‘yicha ayblov e’lon qilingan.

Bank sektoridan tashqari yirik qurilish va to‘qimachilik sohalaridagi ko‘plab korxonalarga egalik qilgan sobiq bankirning nomi ilgari ham xalqaro moliya tashkilotlari diqqat markaziga tushgan edi. Jumladan, 2019 yilda Jahon banki uni tender jarayonida raqobatchi kompaniya vakiliga noqonuniy bosim o‘tkazish bilan bog‘liq nojo‘ya xatti-harakatlari uchun o‘z loyihalarida ishtirok etishdan kamida 4 yilga chetlatgandi.

Xo‘sh, taniqli tadbirkorning qidiruvga berilishi ortida aynan qanday moliyaviy maxinatsiyalar yotibdi, u qaysi mamlakatda yashiringan bo‘lishi mumkin va bu voqea mamlakat bank tizimidagi shaffoflik nazoratiga qanday ta’sir ko‘rsatadi?

«Interpol, 167-modda va Jahon banki sanksiyasi»: Ish bo‘yicha asosiy faktlar

Mo‘minjon Yo‘ldashevga nisbatan qo‘zg‘atilgan ish va uning faoliyati xronikasi:

• Interpol orqali qidiruv e’lon qilinishi: O‘zbekiston huquq-tartibot organlarining rasmiy talabi bilan xalqaro politsiya tarmog‘i ishga tushirildi;

• Og‘ir modda bilan ayblov: Jinoyat kodeksining 167-moddasi 3-qismi (juda ko‘p miqdordagi talon-torojlik) bo‘yicha surishtiruv olib borilmoqda;

• Madad Invest Bank'dagi maqomi: Tadbirkor mazkur moliya muassasasining asoschilaridan biri, eng yirik aksiyadori va kuzatuv kengashi rahbari bo‘lgan;

• Keng tarmoqli biznes imperiyasi: U bank sektoridan tashqari qurilish industriyasi va to‘qimachilik klasterlarida ham bir nechta yirik aktivlarga egalik qilib kelgan;

• Jahon bankining qora ro‘yxati: 2019 yilda tender ishtirokchisiga bosim o‘tkazgani sababli Jahon banki tomonidan 4 yillik diskvalifikatsiyaga uchragan.

Mo‘minjon Yo‘ldashev ishi bo‘yicha huquqiy va kasbiy ko‘rsatkichlar

Tadbirkorning faoliyati va unga qo‘yilgan ayblovlar taqsimoti:

Huquqiy va iqtisodiy tahlil: Ekspertlar bank sohasidagi jinoyatlar haqida

Moliyaviy huquq va iqtisodiyot tahlilchilarining asosiy xulosalari:

• Moliya sektoridagi nazoratning kuchayishi: Bank muassislari va rahbarlarining xalqaro qidiruvga berilishi mamlakatda kapital aylanmasi va omonatlar xavfsizligi ustidan davlat nazorati keskin kuchayganini ko‘rsatadi;

• Ekstraditsiya ehtimoli va jarayon: Interpolning qizil xabarnomasi (Red Notice) chiqarilgan taqdirda, gumonlanuvchi dunyoning 190 dan ortiq davlatida hibsga olinishi va O‘zbekistonga topshirilishi mumkin;

• Jahon banki ogohlantirishining ahamiyati: 2019 yildagi holat tadbirkor faoliyatida raqobat qoidalari va shaffoflikka zid qadamlar avval ham bo‘lganini va nazorat idoralari uni e’tiborda ushlab turganini tasdiqlaydi;

• Aktivlarni qaytarish mexanizmi: Agar sudda talon-torojlik isbotlansa, yetkazilgan moliyaviy zararni qoplash maqsadida gumonlanuvchining qurilish va to‘qimachilikdagi ulushlari ham xatlanishi ehtimoli yuqori.

Mazkur xalqaro qidiruv O‘zbekiston moliya tizimida moliyaviy mas’uliyat va hisobdorlik masalasi qonun oldida barcha uchun teng ekanidan dalolat beruvchi jiddiy hodisaga aylandi.

Sizningcha, bank tizimidagi yirik mulkdorlar va rahbarlarning mas’uliyatini yanada kuchaytirish uchun qanday nazorat mexanizmlari zarur? Chet elga chiqib ketgan ayblanuvchilarni ekstraditsiya qilish jarayoni qanchalik samara beradi deb o‘ylaysiz? O‘z fikr va mulohazalaringizni izohlarda qoldiring hamda biznes va bank olamidagi ushbu shov-shuvli voqea tahlilini yaqinlaringiz va moliya sohasi ixlosmandlariga ulashing!