Maktablarda katta o‘zgarish: 2031 yilgacha barcha darsliklar yangi alifboga o‘tkaziladi
O‘zbekiston milliy ta’lim tizimida ko‘p yillardan buyon kutilayotgan va jamoatchilik diqqat markazida bo‘lgan tarixiy islohot amaliyotga ko‘chmoqda. Mamlakatdagi barcha umumta’lim maktablarida o‘quv darsliklarini yangilangan o‘zbek lotin alifbosiga to‘liq o‘tkazish bo‘yicha aniq reja va muddatlar belgilandi. Tasdiqlangan dasturga muvofiq, maktab dasturlarini yangi grafikaga moslashtirish jarayoni birdaniga emas, balki bolalar va o‘qituvchilar uchun ortiqcha stress tug‘dirmaydigan bosqichma-bosqich tizim asosida amalga oshiriladi. Eng e’tiborli jihati shundaki, ushbu mislsiz ta’lim modernizatsiyasi uchun davlat budjetidan alohida qo‘shimcha xarajat talab etilmaydi. Xo‘sh, 1-sinf o‘quvchilari yangi alifbodagi kitoblarni qachondan boshlab qo‘lga olishadi, yuqori sinf darsliklari qanday yangilanadi va bu jarayon nega 2031 yilgacha davom etadi? Maqola oxirida esa — ushbu tizimli o‘tishning moliyaviy siri va milliy ta’lim kelajagiga ta’siri bo‘yicha barcha tafsilotlarni e’tiboringizga havola etamiz.
2027 yildan start: 1-sinflardan boshlanadigan bosqichma-bosqich yangilanish
Ta’lim muassasalarida darsliklarni qayta nashr etish va yangi alifboga moslashtirish tartibi aniq belgilandi:
2027 yildan 1-sinflar: Yangilangan alifbo asosida chop etilgan ilk darsliklar 2027/2028 o‘quv yilidan boshlab birinchi sinf o‘quvchilariga taqdim etiladi;
Yuqori sinflar bosqichma-bosqich o‘tadi: 2-sinfdan 11-sinfgacha bo‘lgan o‘quvchilarning kitoblari esa maktab tizimidagi darsliklarni qayta nashr etishning amaldagi davriyligiga qarab ketma-ket yangilab boriladi;
2031 yil — to‘liq yakun: 2027 yilda boshlangan ushbu uzluksiz jarayon 2031 yilga kelib mamlakat bo‘ylab 100 foiz yakunlanadi va barcha maktab darsliklari to‘liq yangi alifboga o‘tkaziladi.
«Maktab darsliklarini yangi alifboga o‘tkazish o‘quvchilarning qabul qilish imkoniyati va kitoblarning tabiiy almashish muddatlari hisobga olingan holda rejali asosda kechadi», — deya qayd etilmoqda ta’lim standartlari tahlilida.
Budjetga yuk yo‘q: Moliyaviy mexanizm qanday ishlaydi?
Ko‘pchilik ota-onalar va jamoatchilikni qiziqtirgan moliyaviy masala yuzasidan oqilona yechim tanlandi:
Odatiy nashr sikli: O‘zbekistonda maktab darsliklari belgilangan muddatlarda (odatda har bir necha yilda) yangilanib va qayta chop etib turiladi;
Qo‘shimcha xarajatsiz jarayon: Yangi alifboga o‘tish aynan mana shu rejali qayta nashr etish sikli doirasida olib borilishi sababli davlat g‘aznasidan yoki ota-onalardan alohida qo‘shimcha mablag‘ talab etilmaydi;
Iqtisodiy va amaliy qulaylik: Bu usul mablag‘larning samarali sarflanishini kafolatlaydi hamda eskirgan kitoblar tabiiy tarzda yangi alifbodagi zamonaviy nashrlarga almashtiriladi.
Milliy yozuv birligi va savodxonlik istiqbollari
Ushbu qaror O‘zbekistonda yillar davomida kuzatilgan yozuvdagi chalkashliklar, harflarning noqulayligi va avlodlar o‘rtasidagi grafika tafovutini bartaraf etish yo‘lidagi eng katta qadamdir. 2027 yildan birinchi sinfga qadam qo‘yadigan yangi avlod ta’limning ilk kunidanoq takomillashtirilgan qulay alifboda savod chiqaradi. Besh yillik bosqichma-bosqich muddatning (2027–2031 yillar) belgilanishi esa nafaqat nashriyotlar va poligrafiya tizimiga, balki pedagoglar hamda mutaxassislarga metodikani to‘liq moslashtirish uchun yetarli vaqt beradi. Natijada, 2031 yilga borib mamlakat ta’lim tizimi to‘liq yagona va mustahkam lotin yozuvi standartiga ega bo‘ladi.
Sizningcha, maktab darsliklarining 2031 yilgacha yangi alifboga bosqichma-bosqich o‘tkazilishi farzandlarimizning savodxonligi va o‘qish tezligiga qanday ta’sir ko‘rsatadi? Bu jarayonni tezlashtirish kerakmi yoki besh yillik bosqichli reja eng to‘g‘ri tanlovmi? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va farzandlari maktabda ta’lim olayotgan barcha ota-onalar hamda o‘qituvchilarga ushbu muhim yangilikni ulashing!
Izohlar 0
…