Shavkat Mirziyoyev Oltinko‘l tumanidagi ulkan charm-poyabzal majmuasi bilan tanishdi

Markaziy Osiyoda charm-poyabzal sanoatining asosiy qon tomiri va qadimiy hunarmandchilik o‘chog‘i hisoblangan Farg‘ona vodiysida tarixiy sanoat klasteri ish boshladi. Prezident Shavkat Mirziyoyev Andijon viloyatiga amaliy tashrifi doirasida Oltinko‘l tumanida barpo etilgan, umumiy qiymati 28 million AQSH dollarini tashkil etuvchi ixtisoslashtirilgan charm-poyabzal kichik sanoat zonasi faoliyati bilan bevosita tanishdi. Umumiy maydoni 10,1 gektarni egallagan ushbu zamonaviy majmua shu vaqtgacha tarqoq faoliyat yuritgan tadbirkorlar, mahalliy kosiblar va yirik klasterlarni yagona makonda birlashtirdi. Bu yerda xomashyo terini chuqur qayta ishlashdan boshlab, poyabzal yelimi, sun’iy charm, rezina tagcharm va tayyor eksportbop oyoq kiyimlari ishlab chiqarishgacha bo‘lgan uzluksiz to‘liq zanjir yaratildi.

Hududda yillik ishlab chiqarish quvvati 150 milliard so‘mlik 17 ta yirik loyiha jamlangan bo‘lib, hozirning o‘zida 2 ming 500 nafar mahalliy aholi doimiy va barqaror ish o‘rinlari bilan ta’minlandi. Eng e’tiborlisi, ishlab chiqarish jarayoniga Italiya, Turkiya va Xitoyda malaka oshirib kelgan yetakchi texnologlar jalb etilgan bo‘lib, fabrika mahsulotlari Rossiya, Belarus, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston, Turkmaniston va Afg‘oniston kabi 7 ta davlat bozorlariga chiqarilmoqda. Davlat tadbirkorlarga misli ko‘rilmagan qulaylik yaratib, tayyor ishlab chiqarish binolarini 7 yilgacha bo‘lib to‘lash sharti bilan topshirmoqda.

Xo‘sh, Oltinko‘ldagi ushbu 28 million dollarlik klaster milliy bozorda xorij poyabzallari monopoliyasiga qanday chek qo‘yadi, mahalliy kosibchilik sanoat darajasiga qanday ko‘tariladi va o‘zbek charmi jahon brendiga aylana oladimi?

«28 mln dollar, 2 500 ish o‘rni va 7 yillik imtiyoz»: Oltinko‘l sanoat zonasining 5 ta asosiy nuqtasi

Oltinko‘ldagi charm-poyabzal klasteridan eng muhim fakt va raqamlar:

• 28 million dollarlik yaxlit sanoat shaharchasi: 10,1 gektar maydonda barpo etilgan majmua xomashyodan tortib tayyor poyabzalgacha bo‘lgan to‘liq texnologik zanjirni qamrab oldi;

• 2 500 ta yangi ish o‘rni: Korxonalar ishga tushishi bilan 2,5 ming nafar mahalliy kosib va yoshlar yuqori daromadli doimiy kasbga ega bo‘ldi;

• 17 ta ixtisoslashtirilgan loyiha: Majmuada 150 milliard so‘mlik 10 ta poyabzal, 2 ta sun’iy charm, 2 ta yelim va tagcharm ishlab chiqarish korxonalari jamlandi;

• 7 ta xorijiy bozorga eksport: Andijonda tayyorlangan poyabzallar MDH va qo‘shni davlatlar, jumladan Afg‘oniston bozorlariga yo‘naltirilmoqda;

• Binolar uchun 7 yillik muddatli to‘lov: Tadbirkorlar va kosiblarga ishlab chiqarish binolarini yetti yil davomida bo‘lib to‘lash sharti bilan sotib olish imtiyozi taqdim etildi.

Oltinko‘l charm-poyabzal kichik sanoat zonasi: Texnik-iqtisodiy ko‘rsatkichlar tahlili

Yangi sanoat majmuasining asosiy parametrlari va ishlab chiqarish tarkibi:

Sanoat va klaster siyosati ekspertizasi: Nega Oltinko‘l modeli milliy iqtisodiyot uchun inqilobiy qadam?

Yengil sanoat mutaxassislari va tashqi savdo tahlilchilarining xulosalari:

• Tarqoq kosibchilikdan sanoatlashgan kooperatsiyaga o‘tish: O‘zbekistonda yillar davomida usta kosiblar xonadonlarda yoki moslashmagan ustaxonalarda faoliyat yuritgan, bu esa standartlashtirish va sertifikat olishni qiyinlashtirgan; barcha ishlab chiqaruvchilarning bitta infratuzilmaga jamlanishi umumiy xarajatlarni (logistika, xomashyo xaridi) kamaytirib, tannarxni keskin arzonlashtiradi;

• Import o‘rnini bosuvchi komponentlar lokalizatsiyasi: Poyabzal ishlab chiqarishda ko‘pincha yelim, maxsus tagcharm va sun’iy qoplamalar xorijdan olib kelinardi; majmuada aynan shu xomashyolarni tayyorlovchi korxonalarning ishga tushirilishi tayyor poyabzalning mahalliylashtirish darajasini 80-90 foizga yetkazadi;

• Italiya va Turkiya texnologiyasining sifat kafolati: Yevropa va Turkiyada o‘qib kelgan dizayner hamda texnologlarning jalb etilishi mahalliy mahsulotlarning tashqi ko‘rinishi va chidamliligini xalqaro brendlar darajasiga olib chiqadi;

• 7 yillik bo‘lib to‘lash — biznes uchun mustahkam qalqon: Tadbirkor o‘z aylanma mablag‘ini qimmat bino sotib olishga muzlatib qo‘ymasdan, asosiy kapitalni zamonaviy stanoklar va sifatli xomashyoga yo‘naltirish imkoniga ega bo‘ldi;

• Mintaqaviy bozorlarni egallash: Rossiya, Belarus va ayniqsa qo‘shni Markaziy Osiyo davlatlari hamda Afg‘onistonning arzon va sifatli poyabzalga bo‘lgan ulkan ehtiyoji Andijon mahsulotlari uchun kafolatlangan savdo bozorini yaratadi.

Prezident Shavkat Mirziyoyev tanishgan Oltinko‘l sanoat zonasi an’anaviy hunarmandchilik milliy sanoatning qudratli eksport drayveriga aylanishi mumkinligini isbotladi.

Sizningcha, Oltinko‘lda ishlab chiqarilayotgan mahalliy charm va poyabzallar xorijdan keltirilayotgan qimmat import brendlari o‘rnini to‘liq bosa oladimi? Usta kosiblarga berilgan bunday sharoitlar ularning oyoq kiyimlarini jahon bozoriga olib chiqishda qanday rol o‘ynaydi deb o‘ylaysiz? Shaxsiy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va milliy sanoatimiz rivojiga bag‘ishlangan ushbu tahliliy maqolani barcha do‘stlaringiz bilan baham ko‘ring!