O‘zbekistonda shaxmatchilarni rag‘batlantirish tizimi tubdan o‘zgardi — tarixiy qaror!

O‘zbekiston shaxmat sporti tarixida aql bovar qilmas moliyaviy inqilob yuz berdi: davlat rahbari tomonidan qabul qilingan yangi tarixiy qaror (PQ–346-son, 21.09.2026 y.) bilan milliy grossmeysterlar va yosh iqtidorlarga nufuzli xalqaro turnirlardagi g‘alabalari uchun beriladigan bir martalik pul mukofotlari miqdori karrasiga oshirildi. Endilikda milliy valyutadagi bazaviy hisoblash miqdori (BHM) tizimidan to‘g‘ridan to‘g‘ri AQSH dollaridagi mustahkam to‘lovlarga o‘tildi.

Hujjatga ko‘ra, Butunjahon shaxmat Olimpiadasi va Paralimpiadasida kattalar o‘rtasida oltin medalni qo‘lga kiritgan shaxmatchiga naqd 200 ming AQSH dollari to‘lanadi — bu ilgarigi 880 million so‘mlik (BHMning 2 ming baravari) cheklovdan deyarli uch barobar yuqoridir. Kumush medal egalariga 100 ming dollar, bronza sohiblariga esa 50 ming dollar kafolatlandi. Shuningdek, yoshlar o‘rtasidagi Olimpiada qahramonlari 5 mingdan 20 ming dollargacha rag‘batlantiriladi. Bundan tashqari, FIDЕ tasnifidagi jahon va Osiyo chempionatlari shohsupasiga ko‘tarilganlar uchun ham mukofotlar karrasiga oshirilib, «Xalqaro grossmeyster» unvoniga erishgan shaxmatchiga bir yo‘la 5 ming AQSH dollari berilishi qat’iy belgilab qo‘yildi.

Xo‘sh, Samarqandda 46-Butunjahon shaxmat Olimpiadasi kechayotgan ayni kunlarda qabul qilingan ushbu qaror sportchilarimizga qanday ruhiy turtki beradi, yangi tizim O‘zbekistonning jahon shaxmatidagi yetakchiligini qanday mustahkamlaydi va bu milliy sport tizimiga qanday yangi nafas olib kiradi?

«200 ming dollarlik oltin, valyutaviy hisob-kitob va grossmeysterlik bonusi»: Qarorning 5 ta asosiy nuqtasi

Prezidentning PQ–346-sonli qarori bilan joriy etilgan eng katta o‘zgarishlar:

• Olimpiada chempionlariga rekord summa: Kattalar o‘rtasida Olimpiada oltini uchun beriladigan mukofot 200 ming AQSH dollari etib belgilandi (ilgari 880 mln so‘m edi);

• BHMdan AQSH dollariga o‘tildi: Endilikda barcha nufuzli xalqaro shaxmat sovrinlari inflyatsiya ta’siridan himoyalangan holda AQSH dollari ekvivalentida to‘lanadi;

• Yoshlar va paralimpiyachilar tengligi: Yoshlar Olimpiadasida oltin olganlarga 20 ming, kumushga 10 ming, bronzaga 5 ming dollar mukofot puli ajratiladi;

• Jahon va Osiyo chempionatlarining karrasiga o‘sishi: FIDЕ jahon chempionatlari g‘oliblariga 15 ming dollargacha, Osiyo chempionatlarida esa 10 ming dollargacha mukofot beriladi;

• Grossmeysterlarga alohida 5 ming dollar: Nufuzli «Xalqaro grossmeyster» unvonini qo‘lga kiritgan har bir shaxmatchi davlat tomonidan bir martalik 5 ming dollar (ilgarigi 44 mln so‘m o‘rniga) bilan mukofotlanadi.

O‘zbekiston shaxmatchilari uchun yangi mukofotlar tizimi: Eski va yangi stavkalar taqqosi

Qarorga muvofiq xalqaro arenalardagi yutuqlar uchun belgilangan to‘lovlar jadvali:

Sport iqtisodiyoti va strategik ekspertiza: Nega bu qaror o‘zbek shaxmati uchun tarixiy burilish?

Xalqaro sport ekspertlari va moliyaviy tahlilchilarning xulosalari:

• Samarqanddagi Olimpiada paytidagi mislsiz motivatsiya: Samarqand shahrida Butunjahon shaxmat Olimpiadasining 7-turi o‘tkazilayotgan va terma jamoamiz peshqadam bo‘lib turgan bir vaqtda ushbu farmonning chiqishi grossmeysterlarimiz uchun eng kuchli psixologik dalda va moliyaviy kafolatga aylandi;

• Intixobiy tizimdan xorijiy valyuta kafolatiga: Avvallari BHMga bog‘langan so‘mdagi summalar muayyan vaqt ichida qadrsizlanishi mumkin edi; mukofotlarning AQSH dollarida qat’iy belgilanishi sportchilar mehnatini dunyo standartlari darajasida himoyalaydi;

• Yoshlar va grossmeysterlikka qiziqish: Xalqaro grossmeysterlik unvoniga erishish ko‘p yillik og‘ir mehnat va xarajat talab qiladi; bu unvon uchun alohida 5 ming dollar berilishi va yoshlar musobaqalarining rag‘batlantirilishi ota-onalar va yosh iqtidorlarning shaxmatga bo‘lgan ishtiyoqini keskin oshiradi;

• Intellektual sportning Olimpiya darajasiga ko‘tarilishi: Oltin medal uchun 200 ming dollar — bu yozgi va qishki Olimpiya o‘yinlari chempionlariga beriladigan eng oliy mukofotlar bilan bir qatorda turadi; bu esa davlat shaxmatni milliy strategik ustuvor soha sifatida tan olganidan dalolat beradi.

Prezident qarori O‘zbekistonni nafaqat shaxmat Olimpiadalari g‘olibi, balki intellektual sportchilarini eng yuqori darajada qadrlaydigan jahon markaziga aylantirmoqda.

Sizningcha, shaxmatchilarimizga Olimpiada oltini uchun beriladigan 200 ming dollarlik mukofot va yangi tizim Samarqanddagi musobaqada yigitlarimizga chempionlikni olib kelishda qo‘shimcha ruhiy kuch bera oladimi? Intellektual sportchilarga bunday katta e’tibor berilishini qo‘llab-quvvatlaysizmi? Shaxsiy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va o‘zbek sportidagi ushbu ulkan tarixiy yangilikni barcha do‘stlaringizga ulashing!