AQSH prezidenti Donald Trump sunʻiy intellekt (AI) modellarini ommaga taqdim etishdan oldin ularni majburiy tekshiruvdan oʻtkazishni nazarda tutuvchi ijroiya farmonini imzolashni ortga surdi. Prezident hujjatdagi ayrim bandlar AQSHning texnologik yetakchiligiga toʻsqinlik qilishi mumkinligidan xavotirda ekanini bildirdi. Trump Oq uy matbuot xizmati bilan suhbatda: «Menga ushbu hujjatning baʻzi jihatlari yoqmadi... Biz Xitoy va boshqalardan oldindamiz va bu yetakchilikka zarar yetkazadigan hech narsa qilishni xohlamayman», — deb taʻkidladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.
Maʻlumotlarga koʻra, farmonning kechikishiga nafaqat mazmuniy eʻtirozlar, balki tashkiliy masalalar ham sabab boʻlgan. Xususan, yirik texnologik kompaniyalar rahbarlarining aksariyati qisqa vaqt ichida Vashingtonga yetib kela olmagan. Farmonni imzolash marosimi anʻanaga koʻra soha yetakchilari ishtirokidagi foto-sessiya bilan birga oʻtishi kerakligi sababli, tadbir grafigi qarorning qoldirilishida muhim omil boʻldi.
Kutilayotgan farmon AQSH Milliy kiberdirektor boshqarmasi (ONCD) va boshqa federal idoralarga AI modellarini bozorga chiqarishdan oldin ularning xavfsizligini baholash tartibini ishlab chiqishni yuklaydi. Bu tashabbus dasturiy taʻminotdagi zaifliklarni aniqlash va ulardan foydalanishga qodir boʻlgan kuchli tizimlar paydo boʻlishi bilan bogʻliq xavotirlarga javob sifatida koʻrilmoqda.
CNN xabariga koʻra, hujjatning eng bahsli bandlaridan biri kompaniyalardan yangi modellarni relizdan 14 kundan 90 kungacha boʻlgan muddatda davlat tuzilmalariga taqdim etish talabi boʻlgan. Bu norma AI tizimlarini ishlab chiqish va sinovdan oʻtkazish bosqichida davlat nazoratini kuchaytirishni anglatadi. Maʻmuriyat ichidagi manbalar bunday talablar innovatsiyalar tezligini pasaytiruvchi «toʻsiq mexanizmi»ga aylanib qolishidan xavotirda.
Hozirda AQSH va Xitoy oʻrtasidagi global AI poygasi fonida tartibga solish masalasi oʻta nozik tus olmoqda. Bir tomondan kiberxavfsizlik ekspertlari yangi avlod modellarining xavfi haqida ogohlantirayotgan boʻlsa, ikkinchi tomondan texnologiya sanoati byurokratik cheklovlarni minimallashtirishni talab qilmoqda. Hujjat hozircha qoldirilgan boʻlsa-da, AI ustidan davlat nazorati boʻyicha bahslar davom etishi kutilmoqda.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
