100 million tur va trillion gen: Tibbiy AI uchun ulkan loyiha boshlandi

Britaniyaning Basecamp Research kompaniyasi biologiya tarixidagi eng yirik tashabbuslardan biri — Trillion Gene Atlas loyihasini e’lon qildi. Loyihaning maqsadi 100 milliondan ortiq ilgari oʻrganilmagan tirik organizmlarning genetik ma’lumotlarini toʻplash va tahlil qilishdir. Bu Yer yuzidagi ma’lum genetik xilma-xillik hajmini qariyb 100 baravarga oshirish imkonini beradi. Loyiha Anthropic, Ultima Genomics, PacBio kompaniyalari hamda NVIDIA hisoblash infratuzilmasi koʻmagida amalga oshirilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Mutaxassislarning ta’kidlashicha, zamonaviy sekvenirlash usullari va sun’iy intellektning uygʻunlashuvi ilgari 20 yildan ortiq vaqt talab qiladigan ishlarni ikki yildan kamroq muddatda bajarishga imkon beradi. Loyihaning asosiy vazifasi biologik AI-modellarni oʻqitish uchun mutlaqo yangi ma’lumotlar massivini yaratishdir. Hozirgi kunda koʻplab tizimlar cheklangan ochiq bazalardan foydalanadi, Basecamp Research esa aynan ma’lumotlar yetishmovchiligi biologik sun’iy intellekt rivojiga toʻsqinlik qilmoqda deb hisoblaydi.

Kompaniya allaqachon oʻzining BaseData bazasida oʻqitilgan EDEN modellar oilasini taqdim etdi. Ushbu baza fanga noma’lum boʻlgan 10 milliarddan ortiq genlarni oʻz ichiga oladi. Ishlab chiquvchilarning soʻzlariga koʻra, EDEN kasallik tavsifiga koʻra bevosita terapevtik molekulalarni loyihalashtira oladigan birinchi tizimga aylandi. Laboratoriya sinovlarida model inson T-hujayralarida yuqori faollik koʻrsatgan va patogenlarga qarshi 97 foizlik aniqlik bilan yangi antimikrob peptidlarni yaratgan.

Loyiha doirasida Anthropic oʻzining Claude AI-assistentining ilmiy imkoniyatlarini kengaytirishni rejalashtirmoqda. Kelajakda Claude yirik biologik ma’lumotlar bilan ishlash orqali tadqiqotchilarga tajriba natijalarini talqin qilishda va yangi davolash usullarini ishlab chiqishda yordam beradi. Trillion Gene Atlas loyihasi oʻz koʻlami boʻyicha "Inson genomi" loyihasiga qiyoslanmoqda, biroq bu safar gap butun Yer yuzidagi hayotning genetik xaritasi haqida bormoqda.