AQSh Harbiy-havo kuchlari Blue Origin bilan yuk tashish shartnomasini kengaytirdi

AQSh Harbiy-havo kuchlari tadqiqot laboratoriyasi (AFRL) kosmik texnologiyalar sohasidagi hamkorlikni kengaytirib, Blue Origin kompaniyasi bilan imzolangan shartnoma qiymatini deyarli 10 barobarga oshirdi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, mazkur moliyalashtirish hajmi yana 11,7 million dollarga koʻpaytirilib, umumiy qiymat 13 million dollar atrofida shakllandi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Mazkur loyihaning asosiy maqsadi tijoriy raketa tashuvchilardan foydalangan holda harbiy yuklarni yer yuzining istalgan nuqtasiga bir soatdan kamroq vaqt ichida yetkazib berish imkoniyatlarini oʻrganishdan iborat. Mutaxassislar ushbu tashabbus kelgusida logistika jarayonlarini tubdan oʻzgartirib, favqulodda vaziyatlarda tezkorlikni taʼminlashda muhim ahamiyat kasb etishini taʼkidlamoqda.

Nuqtadan nuqtaga yetkazib berish konsepsiyasi

Loyihaga muvofiq, Blue Origin mutaxassislari ikkita yerusti nuqtasi orasida raketa yordamida yuk tashishni nazarda tutuvchi point-to-point sxemasi uchun texnik talablar va missiya parametrlarini aniqlashi lozim. Anʼanaviy havo yoki dengiz transporti orqali amalga oshiriladigan koʻp soatlik va koʻp kunlik tashuvlar oʻrniga kerakli yuklarni atigi bir soat ichida manzilga yetkazish rejalashtirilmoqda.

Hozircha mazkur ilmiy-tadqiqot ishlari 2027-yil oktabr oyigacha moʻljallangan. Biroq shartnoma shartlariga koʻra, tayyor yetkazib berish tizimini yaratish yoki sinov tariqasida amaliy raketa uchirishni amalga oshirish hali nazarda tutilmagan. Bosqichma-bosqich yondashuv doirasida faqat chuqur tadqiqotlar, texnologik tahlillar va konseptual ishlanmalar bajarilmoqda.

REGAL dasturi va kelgusidagi rejalar

Mazkur loyiha AFRL tomonidan boshqariladigan REGAL (Rocket Experimentation for Global Agile Logistics) dasturi doirasida amalga oshirilmoqda. Ushbu tashabbus orqali harbiy idora logistika maqsadlarida tijoriy raketa texnologiyalarini joriy etish istiqbollarini baholab bormoqda. Eʼtiborlisi, mazkur dastur doirasida nafaqat Blue Origin, balki Anduril Industries, Sierra Space hamda Rocket Lab kabi kompaniyalar ham moliyalashtirishni qoʻlga kiritgan.

Ushbu yoʻnalishdagi asosiy texnik platforma sifatida ogʻir sinfga mansub koʻp martalik New Glenn raketasi koʻrib chiqilmoqda. Mazkur raketa oʻzining ilk orbital parvozini 2025-yil yanvar oyida amalga oshirib, shundan keyin yana 3 ta orbital missiyani muvaffaqiyatli bajargan edi.

Shunga qaramay, 2026-yil 28-may sanasida Florida shtatidagi sinov maydonchasida oʻt ochish sinovlari vaqtida yuzaga kelgan nosozlik sababli parvozlar vaqtincha toʻxtatilgan edi. Ushbu hodisa natijasida start maydonchasi uskunalari shikastlangan boʻlsa-da, Blue Origin joriy yil yakuniga qadar New Glenn raketasining parvozlarini qayta tiklashni rejalashtirmoqda.