Gonkonglik ilk taykonavtning kosmosdagi koʻrinishi oʻzgardi: Xitoy yangi kadrlarni namoyish etdi

Xitoyning "Tiangong" orbital stansiyasidan olingan yangi videotasvirlar dunyo jamoatchiligi eʼtiborini tortdi. Kadrlarda Gonkong tarixidagi ilk ayol taykonavt Lay Ka-yingning tashqi koʻrinishi sezilarli darajada oʻzgargani, xususan, yuz sohasida shishlar paydo boʻlgani aks etgan. Bu holat koinotdagi mikrogravitatsiya sharoitining inson organizmiga taʼsiri bilan bogʻliq tabiiy jarayon sifatida baholanmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Mutaxassislarning tushuntirishicha, ochiq koinotda Yerning tortishish kuchi yoʻqligi sababli inson tanasidagi suyuqliklar qayta taqsimlanadi. Yerda suyuqlik pastga, yaʼni oyoqlarga intilsa, orbitada u yuqoriga — bosh va yuz qismiga koʻtariladi. Natijada kosmonavtlarning yuzi vaqtincha shishgan va yumaloq shaklga kiradi. Lay Ka-yingning sochlari ham vaznsizlik holatida yuqoriga tik turganini koʻrish mumkin.

Orbital stansiyadagi ilmiy missiya

Hozirda Lay Ka-ying ekipaj komandiri Chju Yanchju va taykonavt Chjan Chjiyuan bilan birgalikda rejaviy vazifalarni bajarmoqda. Ekipaj orbitaga yetib kelganiga uch hafta boʻldi. Shu qisqa vaqt ichida ular "Shenzhou-21" kemasi bilan stansiyani qabul qilib olish va rotatsiya jarayonlarini yakunlashdi, shuningdek, "Shenzhou-22" boshqariladigan kemasini stansiyadan ajratish operatsiyasini muvaffaqiyatli amalga oshirishdi.

Missiyaning eng muhim bosqichlaridan biri radiatsion biologiya sohasidagi tadqiqotlar uchun moʻljallangan uskunalarni stansiya tashqarisiga oʻrnatish boʻldi. Bu ushbu yoʻnalishdagi toʻrtinchi yirik amaliyot boʻlib, u koinot nurlanishining tirik organizmlarga taʼsirini oʻrganishga qaratilgan.

Taykonavtlar ochiq koinot muhitiga uchta muhim eksperimental namunani joylashtirdilar:

• Nanofermentlar;
• Aktinomitsetlar (nurli zamburugʻlar);
• Oʻsimlik urugʻlari.

Ushbu biologik namunalar besh oy davomida koinotning ekstremal sharoitida, jumladan, kuchli radiatsiya va harorat oʻzgarishlari ostida qoladi. Olimlar ushbu tajriba orqali kosmik radiatsiyaning biologik obʼyektlarga uzoq muddatli taʼsiri haqida qimmatli maʼlumotlarni qoʻlga kiritishni rejalashtirmoqda.

Bunday tadqiqotlar kelajakda insoniyatning uzoq davom etadigan kosmik parvozlari, xususan, boshqa sayyoralarni oʻzlashtirish missiyalari uchun hayotiy ahamiyatga ega. Xitoyning kosmik dasturi doirasida amalga oshirilayotgan ushbu ilmiy izlanishlar kosmik biologiya rivojiga ulkan hissa qoʻshishi kutilmoqda.