SpaceX Starship loyihasini tezlashtirmoqda: Flight 13 missiyasiga tayyorgarlik boshlandi

Ilon Mask boshchiligidagi SpaceX kompaniyasi oʻzining ulkan Starship raketa tizimini takomillashtirishda davom etmoqda. Flight 12 sinov parvozi muvaffaqiyatli yakunlangach, muhandislar bor eʼtiborni navbatdagi Flight 13 missiyasiga qaratishdi. Ushbu parvoz uchun moʻljallangan Super Heavy Booster 20 va Ship 40 kemasi allaqachon muhim texnik bosqichlardan oʻtib, oʻt ochish sinovlariga tayyorlanmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Booster 20 tezlatkichi Masseyʼs sinov majmuasida kriogen tekshiruvlar siklini yakunladi. Dastur uch bosqichdan iborat boʻlib, mutaxassislar avvaliga azot va kislorod yordamida yoqilgʻi magistrallari hamda baklardagi bosimni tekshirishdi. Taʼkidlash joizki, aynan shunday sinov vaqtida avvalroq Booster 18 prototipi boy berilgan edi. Bu galgi tekshiruvlar kutilganidek oʻtdi va tizimning mustahkamligi tasdiqlandi.

Keyingi bosqichda tezlatkich toʻliq kriogen yoqilgʻi bilan toʻldirildi: suyuq kislorod baki tegishli modda bilan, metan baki esa suyuq azot bilan toʻldirildi. Raketa bir necha soat davomida oʻta past haroratda ushlab turildi, bu esa klapanlar va boshqa uskunalarning ekstremal sharoitlardagi ish qobiliyatini sinash imkonini berdi. Yakuniy bosqichda esa qisman yoqilgʻi quyish va sovuq gaz yordamida puflash amaliyotlari bajarildi.

Texnik yangilanishlar va infratuzilma

Hozirda Booster 20 Mega Bay 1 yigʻuv majmuasiga qaytarilgan boʻlib, u yerda 33 ta Raptor dvigatellari oʻrnatilmoqda. Ekspertlarning taxminiga koʻra, ushbu tezlatkich iyul oyi oʻrtalaridan erta start maydonchasiga qaytmaydi. Biroq, uning oʻt ochish sinovlari avvalgi Booster 19 modeliga qaraganda ancha qisqa davom etishi kutilmoqda. SpaceX barcha dvigatellarni bir vaqtda yoqish orqali yakuniy statik sinov bilan cheklanishi mumkin.

Ship 40 kemasi esa tayyorgarlik borasida ancha ilgarilab ketgan. May oyidayoq kriogen sinovlardan oʻtgan apparat iyun oyi boshida oltita Raptor dvigateli bilan jihozlandi. Yaqin kunlarda kema start kompleksiga olib chiqilishi va u yerda dvigatellarning statik yonishi amalga oshirilishi rejalashtirilgan. Shundan soʻng, kema foydali yukni oʻrnatish uchun yana yigʻuv sexiga qaytariladi.

Parallel ravishda Starbase kosmodromi infratuzilmasi ham modernizatsiya qilinmoqda. Muhandislar Super Heavy tezlatkichlarini havoda tutib olish uchun moʻljallangan "chopsticks" (ovqat yeyish tayoqchalari) mexanik manipulyatorlarining yoʻnaltiruvchi qismlarini almashtirishdi. Yangi konstruksiyalar maxsus texnologik kesimlar hisobiga ancha yengillashgan. Shuningdek, minoradagi harakatlanuvchi tizimlar ham tebranishlar taʼsirini kamaytirish maqsadida qayta koʻrikdan oʻtkazilmoqda.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, SpaceX ushbu missiyalar orqali nafaqat texnikani, balki uni qayta tiklash va xizmat koʻrsatish tezligini ham oshirishni maqsad qilgan. Flight 13 va undan keyingi Flight 14 missiyalari Starship tizimini toʻliq orbital darajaga olib chiqishda hal qiluvchi ahamiyatga ega boʻladi.