Neft sanoatida inqilob: Rossiyada toʻxtovsiz burgʻulash texnologiyasi ishlab chiqildi

Rossiyalik olimlar neft va gaz sanoatida burgʻulash jarayonini tubdan tezlashtirishga qodir boʻlgan noyob qurilmani kashf etishdi. Perm milliy tadqiqot politexnika universiteti (PNIPU) mutaxassislari tomonidan yaratilgan ushbu platforma qiya quduqlarni burgʻulashda jarayonni toʻxtatmasdan ishlash imkonini beradi. Bu dunyo miqyosida bunday turdagi ilk texnologik yechim sifatida baholanmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Odatda qiya quduqlarni qazish jarayonida burgʻulash kolonnasi bitning (doloto) zarbalari natijasida kuchli tebranadi. Bunday tebranishlar quduq yoʻnalishini aniqlab beruvchi optik giroskoplarning aniqligiga salbiy taʼsir koʻrsatadi. Natijada, mutaxassislar aniq maʼlumotlarni olish uchun burgʻulashni muntazam ravishda toʻxtatishga majbur boʻlishadi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, bunday texnologik toʻxtalishlar umumiy ish vaqtining 15 foizigacha boʻlgan qismini isrof qiladi.

Texnologiyaning ishlash prinsipi va afzalliklari

PNIPU mutaxassislari ushbu muammoni hal qilish uchun giroskoplarni barqarorlashtiruvchi maxsus platformani oʻylab topishdi. Qurilma burgʻulash trubasining ichki qismiga, elektr dvigatel korpusiga oʻrnatiladi. Tizim tarkibiga giroskoplar va akselerometrlar kiritilgan boʻlib, ular kolonnaning aylanishini nazorat qiladi.

Datchiklar kolonna aylana boshlaganini qayd etishi bilan, elektr dvigatel platformani xuddi shu tezlikda, ammo teskari yoʻnalishda aylantira boshlaydi. Bu esa platformaning harakatsiz va barqaror turishini taʼminlaydi. Natijada, hatto eng kuchli tebranishlar vaqtida ham giroskoplar oʻz aniqligini yoʻqotmaydi va burgʻulash jarayonini toʻxtatishga ehtiyoj qolmaydi.

Yangi texnologiya ham quruqlikdagi, ham dengiz shelfidagi har qanday qiya quduqlarda qoʻllanilishi mumkin. Tadqiqotchilarning hisob-kitoblariga koʻra, ushbu platformadan foydalanish burgʻulash vaqtini sezilarli darajada qisqartiradi. Masalan, bir oy davom etadigan burgʻulash jarayonida oʻrtacha 4-5 kunlik vaqt tejaladi.

Iqtisodiy nuqtai nazardan qaraganda, ushbu ixtiro bitta obʼektning oʻzida oʻnlab million rubl miqdoridagi mablagʻni tejash imkonini beradi. Neft qazib olish sanoati uchun vaqt va resurslarning bunday tejalishi tannarxni pasaytirish va samaradorlikni oshirishda muhim omil boʻlib xizmat qiladi. Hozirda ushbu ishlanmani amaliyotga keng joriy etish masalalari koʻrib chiqilmoqda.