AQSH Adliya vazirligi Elon Muskning xAI kompaniyasini himoya qilib chiqdi

AQSH Adliya vazirligi Ilon Maskka tegishli xAI kompaniyasining Memfis shahridagi maʼlumotlar markazlarida ruxsatsiz ishlatilayotgan gaz turbinalari boʻyicha sud jarayoniga aralashdi. Hukumat ushbu qurilmalarning faoliyatini toʻxtatish milliy xavfsizlikka tahdid solishi mumkinligini taʼkidlamoqda. Wired nashri xabariga koʻra, mazkur masala sunʼiy intellekt texnologiyalarining harbiy sohadagi oʻrni naqadar ortib borayotganini koʻrsatmoqda. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

NAACP (Rangli tanli aholiga koʻmaklashish milliy assotsiatsiyasi) tomonidan aprel oyida berilgan daʼvo arizasida xAI kompaniyasining Colossus va Colossus 2 maʼlumotlar markazlarida oʻnlab tabiiy gaz turbinalaridan noqonuniy foydalanilayotgani aytilgan edi. Biroq Adliya vazirligi sudga taqdim etgan memorandumida ushbu turbinalarni oʻchirish AQSHning iqtisodiy va energetika xavfsizligiga putur yetkazishini bildirdi.

Vazirlikning qayd etishicha, xAI tomonidan ishlab chiqilgan Grok sunʼiy intellekt modeli AQSH Mudofaa vazirligining strategik operatsiyalarini qoʻllab-quvvatlovchi toʻrtta asosiy modeldan biridir. Xususan, ushbu texnologiya Yaqin Sharqdagi harbiy amaliyotlarda, jumladan, Erondagi nishonlarga berilgan zarbalarni muvofiqlashtirishda muhim rol oʻynagan. Shu sababli, hisoblash quvvatlarini energiya bilan taʼminlash toʻxtatilsa, harbiy operatsiyalar xavf ostida qolishi mumkin.

Ekologik muammolar va huquqiy bahslar

Hozirgi vaqtda xAI maʼlumotlar markazlarida jami 57 ta gaz turbinasi ishlab turibdi. Kompaniya bu qurilmalar tirkamalarga oʻrnatilgani sababli ularni "mobil" deb hisoblaydi va bir yil davomida havo ifloslanishi boʻyicha qatʼiy qoidalardan ozod ekanini daʼvo qilmoqda. Biroq ekologlar va NAACP vakillari federal qonunchilikka koʻra, bunday qurilmalar barqaror obʼyekt sifatida tasniflanishi va tegishli ruxsatnomalarga ega boʻlishi kerakligini taʼkidlamoqda.

Mahalliy aholi va faollar maʼlumotlar markazi ishga tushganidan beri hududda havo sifati keskin yomonlashganidan shikoyat qilmoqda. Turbinalar soni oʻtgan yildan beri ikki baravardan koʻproqqa koʻpaygan, bu esa zararli moddalar, jumladan, formaldegid va azot oksidi miqdorining oshishiga olib kelgan. Ushbu moddalar astma, saraton va yurak-qon tomir kasalliklari xavfini oshirishi bilan maʼlum.

Kelajakdagi rejalar va katta investitsiyalar

Ekologik eʼtirozlarga qaramay, Ilon Maskning sunʼiy intellekt imperiyasi kengayishda davom etmoqda. SpaceX tarkibiga kiruvchi xAI kelgusi uch yil ichida oʻz maʼlumotlar markazlarini energiya bilan taʼminlash uchun yana 2,8 milliard dollarlik gaz turbinalarini sotib olishni rejalashtirmoqda. Ushbu mablagʻning kamida 2 milliard dollari aynan mobil turbinalar uchun yoʻnaltiriladi.

Ushbu holat texnologik gigantlar va atrof-muhitni muhofaza qilish tashkilotlari oʻrtasidagi ziddiyatni yangi bosqichga olib chiqdi. Bir tomondan milliy xavfsizlik va innovatsiyalar poygasi tursa, ikkinchi tomondan aholi salomatligi va ekologik meʼyorlar masalasi koʻndalang boʻlib turibdi. Sudning yakuniy qarori AQSHda sunʼiy intellekt infratuzilmasini rivojlantirishning kelgusi tartibini belgilab berishi kutilmoqda.