Sunʼiy intellekt xatolariga chek qoʻyiladi: Pramaana Labs 27 million dollar investitsiya oldi

Sunʼiy intellekt texnologiyalari rivojlanib borayotgan bir paytda, yirik korxonalar ushbu tizimlarni real biznes jarayonlariga joriy etishda ishonchlilik muammosiga duch kelmoqda. Mazkur muammoni hal qilishni maqsad qilgan Pramaana Labs startapi Khosla Ventures boshchiligidagi investitsiya raundida 27 million dollar mablagʻ jalb qildi. Loyihada, shuningdek, Accel, Boldcap, Nexus Venture Partners, Premji Invest va Unbound kabi nufuzli jamgʻarmalar ishtirok etdi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Pramaana Labs kompaniyasining asosiy maqsadi — sunʼiy intellektni matematik aniqlik bilan birlashtirish orqali tizimdagi "gallyutsinatsiyalar" (notoʻgʻri maʼlumot toʻqish) va xatoliklarni bartaraf etishdir. TechCrunch nashri maʼlumotiga koʻra, startap olingan sarmoyani huquqshunoslik, dori vositalarini yaratish va soliq hisoboti kabi xatolik qimmatga tushadigan sohalar uchun xavfsiz AI tizimlarini ishlab chiqishga yoʻnaltiradi.

Matematik aniqlik va deterministik yondashuv

Hozirgi kunda ommalashgan LLM (katta til modellari) oʻzining moslashuvchanligi bilan ajralib tursa-da, ular koʻpincha mantiqsiz natijalar berishi mumkin. Pramaana Labs esa ushbu modellarning ustiga maxsus tekshiruv qatlamini (deterministic layer) oʻrnatmoqda. Bu qatlam matematik isbotlarni tekshirishda qoʻllaniladigan ochiq manbali LEAN dasturlash tiliga asoslangan boʻlib, sunʼiy intellekt berayotgan javoblarni qatʼiy qoidalar asosida nazorat qiladi.

Kompaniya asoschisi va bosh ijrochi direktori Ranjan Rajagopalaning taʼkidlashicha, soliq kodeksi yoki huquqiy normalar xuddi matematika kabi qatʼiy qoidalarga ega. "Agarda sizda ushbu qoidalarning kodlashtirilgan varianti boʻlsa, u holda mantiqiy xulosalar aniq va oʻzgarmas boʻladi", — deydi u. Bu yondashuv sunʼiy intellektning erkin muloqot qilish qobiliyatini saqlab qolgan holda, uning natijalarini qonuniy va ilmiy jihatdan toʻgʻri boʻlishini taʼminlaydi.

Ekspertlar nazorati va kelajak rejalari

Pramaana Labs har bir soha uchun alohida LEAN uslubidagi tekshiruv tizimlarini yaratmoqda. Loyihaga dunyoning eng nufuzli mutaxassislari jalb etilgan. Masalan, soliq tizimi boʻyicha AQSH Ichki daromad xizmatining (IRS) sobiq komissari Danny Werfel maslahatchi sifatida ishlamoqda. Kiberxavfsizlik va farmatsevtika yoʻnalishlaridagi ishlarni esa IIT Delhi, IIT Madras va UC Berkeley universitetlari professorlari nazorat qilmoqda.

Oʻzbekiston sharoitida ham sunʼiy intellektni davlat xizmatlari, soliq va bank tizimiga joriy etishda bunday verifikatsiya tizimlari juda muhim hisoblanadi. Chunki moliyaviy va huquqiy masalalarda AI tomonidan yoʻl qoʻyiladigan kichik xato ham jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Pramaana Labs kabi startaplar aynan mana shu ishonchsizlik devorini buzishni maqsad qilgan.

Ranjan Rajagopalaning fikricha, dunyodagi eng qiyin muammolar yechilmas emas, balki tizimlashtirilmagandir. "Inson salomatligi, mablagʻi yoki erkinligiga daxl qiluvchi har qanday sohada qoidalar mavjud. Endi bizning vazifamiz — ushbu qoidalarni kodga aylantirishdir", — deya xulosa qiladi u. Ushbu texnologiya kelajakda korxonalarga sunʼiy intellektni shunchaki tajriba sifatida emas, balki asosiy ish quroli sifatida qoʻllash imkonini beradi.