Rossiyada Starlink sunʼiy yoʻldoshlarini «koʻr qiluvchi» yangi tizim yaratildi

Rossiyalik muhandislar Starlink sunʼiy yoʻldosh aloqa tizimi ishiga toʻsqinlik qiluvchi «Volna Kupol Garant» nomli yangi radioelektron kurash tizimini ishlab chiqishdi. Ushbu majmua koinotdagi apparatlarga maxsus «parazit» signallarini uzatish orqali ularni yer ostidagi foydalanuvchilar bilan aloqa oʻrnatish imkoniyatidan mahrum qiladi. Bu haqda Kompleks uchuvchisiz yechimlar markazi (SKBR) bosh konstruktori Dmitriy Kuzyakin maʼlumot berdi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Ekspertning soʻzlariga koʻra, «Volna Kupol Garant» tizimi dron va sunʼiy yoʻldosh oʻrtasidagi aloqa kanalini uzish bilan cheklanib qolmaydi. Uning asosiy vazifasi bevosita Starlink sunʼiy yoʻldoshining oʻzini radioefirda «koʻr qilib qoʻyish»dan iborat. Natijada koinotdagi apparat yerdan kelayotgan foydalanuvchi signallarini qabul qila olmaydi va tanimaydi.

Texnik imkoniyatlar va ishlash prinsipi

«Volna Kupol Garant» tizimi yoʻnaltirilgan fazali antenna panjarasi bilan jihozlangan kuchli majmuadir. ixbt.com nashri xabariga koʻra, ushbu texnologiya sunʼiy yoʻldosh guruhini Rossiyaga qarshi zarbalar berishda foydalanilayotganiga javob tariqasida ishlab chiqilgan. Tizim sunʼiy yoʻldoshning sezgirligini pasaytirib, uni maʼlumotlarni qayta ishlash qobiliyatidan mahrum etadi.

Maʼlumki, Elon Musk asos solgan SpaceX kompaniyasining Starlink loyihasi dastlab fuqarolik maqsadlari uchun yaratilgan edi. U anʼanaviy kabel interneti yoki mobil aloqa mavjud boʻlmagan chekka hududlarni yuqori tezlikdagi internet bilan taʼminlashga xizmat qiladi. Biroq, soʻnggi yillarda ushbu tarmoq harbiy harakatlar zonasida jangovar dronlarni boshqarish va aloqa oʻrnatish uchun keng qoʻllanila boshlandi.

Geosiyosiy va texnologik qarama-qarshilik

Dmitriy Kuzyakinning taʼkidlashicha, agar Kaliforniya kompaniyasi oʻz tizimining harbiy maqsadlarda qoʻllanilishiga qarshi hech qanday chora koʻrmasa, bunday radioelektron kurash vositalaridan foydalanish zaruratga aylanadi. Bu kabi texnologiyalar zamonaviy urushlarda sunʼiy yoʻldosh aloqasining ahamiyati ortib borayotganini koʻrsatadi.

Eslatib oʻtamiz, avvalroq Starlink Ukrainada «Kiyevstar» va Veon operatorlari bilan hamkorlikda sunʼiy yoʻldosh maʼlumotlarini uzatish xizmatlarini taqdim eta boshlagani haqida xabarlar tarqalgan edi. Rossiya tomonidan yangi tizimning ishga tushirilishi koinotga asoslangan global internet tarmoqlari uchun jiddiy texnik chaqiriq boʻlishi mumkin.

Hozirda Starlink dunyodagi eng yirik sunʼiy yoʻldosh turkumi hisoblanadi. Rossiyaning yangi ishlanmasi ushbu tarmoqning barqarorligini sinovdan oʻtkazishi kutilmoqda. Mutaxassislar ushbu qarama-qarshilikni «koinot va yer oʻrtasidagi texnologik poyga»ning yangi bosqichi deb baholamoqdalar.