Google yangi turdagi reCAPTCHA tizimini sinovdan oʻtkazmoqda: Endi qoʻl harakati talab etiladi

Google kompaniyasi sunʼiy intellekt botlariga qarshi kurashishning mutlaqo yangi usulini sinovdan oʻtkazishni boshladi. Endilikda foydalanuvchilar oʻzlarining haqiqiy inson ekanliklarini isbotlash uchun kamera qarshisida qoʻllari bilan maxsus harakatlarni amalga oshirishlari kerak boʻladi. Bu texnologiya anʼanaviy rasmlarni tanlash yoki qiyshiq harflarni kiritish usullaridan voz kechish sari tashlangan navbatdagi qadamdir. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, yangi reCAPTCHA tizimi foydalanuvchidan kameraga kirish ruxsatini soʻraydi va oddiy imo-ishoralarni bajarishni taklif qiladi. Tizim qisqa videoni tahlil qilib, inson kaftining 21 ta asosiy nuqtasini (koordinatasini) aniqlaydi. Mana shu oʻlchovlar toʻplami orqali algoritmlar harakatning jonli inson yoki avtomatlashtirilgan skript tomonidan bajarilayotganini ajratib oladi.

Xavfsizlik va maxfiylik masalalari

Google vakillari ushbu jarayonda foydalanuvchilarning shaxsiy maʼlumotlari xavf ostida qolmasligini taʼkidlamoqda. Kompaniya bayonotiga koʻra, video foydalanuvchi shaxsiga bogʻlanmaydi, audio yozib olinmaydi va tekshiruv yakunlanishi bilan barcha video materiallar darhol oʻchirib tashlanadi. Bu usul texnologik tilda "liveness detection" (tiriklikni aniqlash) deb ataladi.

Yangi tizimning joriy etilishi sunʼiy intellekt agentlarining rivojlanishi bilan bogʻliq. Hozirgi kunda zamonaviy botlar oddiy vizual CAPTCHA testlarini osonlikcha aylanib oʻtmoqda. Yangi yondashuv esa akkauntlarni ommaviy roʻyxatdan oʻtkazish, oʻgʻirlangan parollar yordamida tizimga kirishga urinish va boshqa turdagi onlayn firibgarliklarga qarshi samarali toʻsiq boʻlishi kutilmoqda.

Foydalanuvchilarning munosabati va tanqidlar

Biroq, ushbu yangilik kiberxavfsizlik mutaxassislari va oddiy foydalanuvchilar orasida jiddiy bahslarga sabab boʻldi. Koʻpchilik kameradan foydalanish majburiyati shaxsiy daxlsizlikka tajovuz ekanligini taʼkidlamoqda. X ijtimoiy tarmogʻidagi muhokamalarda foydalanuvchilar biometrik maʼlumotlarning onlayn identifikatsiyaga bunchalik faol kirib kelishidan xavotir bildirgan.

Tanqidchilarning yana bir guruhi ushbu usulning samaradorligiga shubha bilan qaramoqda. Ularning fikricha, xakerlar virtual kameralar yoki sintez qilingan (deepfake) videolar yordamida bu tizimni ham aldash yoʻllarini topishlari mumkin. Shunga qaramay, Google qoʻl harakatlarini tushunish texnologiyalari ustida ishlashda davom etmoqda.

Eslatib oʻtamiz, Google avvalroq Google Meet platformasida qoʻl koʻtarish imo-ishorasini tanish funksiyasini joriy qilgan edi. Shuningdek, kompaniya kelajakda kameraga ehtiyoj qoldirmasdan, akustik signallar yordamida qoʻl harakatlarini kuzatish imkonini beruvchi texnologiyalar ustida ham patent tadqiqotlarini olib bormoqda. Oʻzbekistonlik foydalanuvchilar uchun ham ushbu yangilik yaqin kelajakda Google xizmatlaridan foydalanishda odatiy holga aylanishi mumkin.