Rossiya elektronika sanoatida kutilmagan chekinish: 835 million rubllik loyiha bekor qilindi

Rossiya Sanoat va savdo vazirligi mamlakat elektronika sanoati uchun strategik ahamiyatga ega boʻlgan, umumiy qiymati 835 million rublni tashkil etuvchi yirik loyihani toʻxtatishga qaror qildi. Mahalliy elektron komponentlar ishlab chiqarish uchun zarur boʻlgan uskunalarni yaratishga qaratilgan ushbu tashabbus kutilmaganda bekor qilingani soha mutaxassislari orasida turli muhokamalarga sabab boʻlmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Aslida mazkur loyiha doirasida zamonaviy elektronika qurilmalarida keng qoʻllaniladigan xom ashyo — pishirilmagan keramika bilan ishlashga moʻljallangan uch turdagi tajriba qurilmalarini ishlab chiqish koʻzda tutilgan edi. Ushbu texnologiyalar mikrosxemalar korpuslari, SVCH-modullar va boshqa muhim elektron qismlarni tayyorlashda hal qiluvchi rol oʻynaydi. iXBT.com nashrining xabar berishicha, yangi qurilmalar Sloveniyaning KEKO kompaniyasi tomonidan taqdim etiladigan Gʻarb texnologiyalariga munosib muqobil boʻlishi kerak edi.

Ilm-fan akademiyasining rad javobi

Davlat xaridlari portalidagi maʼlumotlarga koʻra, tanlov natijalari eʼlon qilinishi kerak boʻlgan kundan bir necha kun avval loyiha toʻxtatilgan. Qiziqarli jihati shundaki, ushbu qarorga Rossiya Fanlar akademiyasining (RAN) xati sabab boʻlgan. Akademiyaning xulosasida mazkur loyihani amalga oshirish hozirgi sharoitda maqsadga muvofiq emasligi koʻrsatilgan. Biroq, RAN aynan nima sababdan bunday pozitsiyani egallaganiga doir tafsilotlar ochiqlanmagan.

Soha ekspertlarining fikricha, loyihaning bekor qilinishiga texnik va iqtisodiy omillar majmuasi taʼsir qilgan boʻlishi mumkin. Xususan, hattoki uskunalar Rossiyada ishlab chiqilgan taqdirda ham, ularning tarkibidagi eng muhim butlovchi qismlarni baribir xorijdan sotib olishga toʻgʻri kelardi. Bu esa Rossiya hukumati oldiga qoʻygan toʻliq texnologik mustaqillikka erishish maqsadiga zid keladi.

Loyiha doirasida quyidagi texnologik jarayonlarni mahalliylashtirish rejalashtirilgan edi:

• Keramika qatlamlarida oʻta aniqlikdagi teshiklarni shakllantirish qurilmasi;
• Keramika listlarini kesish uchun moʻljallangan yuqori texnologik uskunalar;
• Koʻp qatlamli keramik tuzilmalarni yigʻish va presslash tizimlari.

Moliyaviy taqchillik va kelajakdagi xatarlar

Bu Rossiya elektronika sanoatidagi birinchi bunday holat emas. 2025-yil yakunida ham yarim oʻtkazgichlar uchun materiallar tayyorlashga oid bir qator loyihalar toʻxtatilgan edi. Oʻshanda asosiy sabab sifatida moliyalashtirishdagi cheklovlar koʻrsatilgan. Hozirgi hisob-kitoblarga koʻra, Rossiyaning 2026–2028-yillarga moʻljallangan elektron mashinasozlikni rivojlantirish dasturida 33 milliard rubldan ortiq defitsit kuzatilmoqda.

Oʻzbekiston bozoridagi texnologik jarayonlar nuqtayi nazaridan qaraganda, mintaqadagi yirik davlatlarning bunday loyihalardan voz kechishi global taʼminot zanjiriga ham taʼsir koʻrsatishi mumkin. Rossiya bozorida mahalliy butlovchi qismlar tanqisligi yuzaga kelishi, u yerda ishlab chiqariladigan maishiy texnika va elektronika narxlarining oshishiga yoki importga qaramlikning yanada kuchayishiga olib kelishi tayin.

Xulosa qilib aytganda, 835 million rubllik loyihaning bekor qilinishi Rossiya elektronika sanoatining oʻz-oʻzini taʼminlash darajasiga chiqish rejalarini biroz ortga suradi. Hozircha vazirlik va ilmiy doiralar ushbu yoʻnalishda qanday muqobil yoʻl tutishi nomaʼlumligicha qolmoqda.