Amazon oʻzining afsonaviy Mechanical Turk xizmatini yopishga tayyorlanmoqda

Amazon kompaniyasi oʻzining koʻp yillik tarixga ega Mechanical Turk (MTurk) kraudsorsing platformasiga yangi mijozlarni qabul qilishni toʻxtatishini eʼlon qildi. Ushbu qaror sunʼiy intellekt va avtomatlashtirish texnologiyalari misli koʻrilmagan darajada rivojlangan davrda raqamli mehnat bozoridagi katta oʻzgarishlardan dalolat beradi. 2026-yilning 30-iyulidan boshlab xizmat yangi foydalanuvchilar uchun yopiladi, bu esa platformaning asta-sekin faoliyatini yakunlashiga ishora sifatida koʻrilmoqda. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Amazon Web Services (AWS) vakillarining taʼkidlashicha, mazkur qaror puxta oʻrganish va tahlillardan soʻng qabul qilingan. Hozirda mavjud boʻlgan mijozlar xizmatdan odatdagidek foydalanishda davom etishlari mumkin, biroq kompaniya platformaga yangi funksiyalar qoʻshishni rejalashtirmayapti. AWS faqat xavfsizlik va tizim barqarorligini taʼminlash bilan cheklanadi, bu esa Mechanical Turk loyihasining "hayotni qoʻllab-quvvatlash" rejimiga oʻtganini anglatadi.

Sunʼiy intellekt poydevoridagi inson mehnati

2005-yilda ishga tushirilgan Mechanical Turk oʻz vaqtida inqilobiy loyiha hisoblangan. U kompyuterlar uchun murakkab, ammo inson uchun oddiy boʻlgan vazifalarni (masalan, CAPTCHA kodlarini yechish yoki matndagi hissiyotlarni aniqlash) bajarish uchun minglab masofaviy ishchilarni birlashtirgan. Platforma nomi 18-asrda shaxmat oʻynaydigan avtomat sifatida tanilgan, biroq ichida odam yashiringan mashhur "Turk" qurilmasi sharafiga qoʻyilgan.

Soʻnggi yillarda Amazon ushbu xizmatdan SageMaker AI kabi neyron tarmoqlarini oʻqitish uchun maʼlumotlarni markirovka qilishda foydalanib kelayotgan edi. Koʻplab startaplar oʻz mahsulotlarini "toʻliq avtomatlashgan sunʼiy intellekt" sifatida reklama qilsa-da, aslida parda ortida Mechanical Turk ishchilari oʻsha vazifalarni qoʻlda bajarib berishgan. Bu esa texnologiya olamida oʻziga xos "yashirin mehnat" tizimini yuzaga keltirgan.

Inqiroz sabablari: Botlar va ishonchsizlik

Mechanical Turk platformasining obroʻsiga bir necha omillar putur yetkazdi. Birinchidan, 2023-yilda oʻtkazilgan tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, platformadagi ishchilarning 33 foizdan 46 foizigacha boʻlgan qismi oʻz vazifalarini bajarish uchun ChatGPT kabi yirik til modellaridan foydalana boshlagan. Bu esa inson mehnati talab qilinadigan maʼlumotlarning ishonchliligini soʻroq ostida qoldirdi.

Ikkinchidan, platformada firibgarlik va botlar koʻpayib ketgani sababli koʻplab tadqiqotchilar va jiddiy buyurtmachilar xizmatni tark etishgan. Reddit tarmogʻidagi foydalanuvchilarning fikricha, Amazon uchun MTurk serverlarini saqlab turish endilikda iqtisodiy jihatdan samarasiz boʻlib qolgan. Sunʼiy intellektning oʻzi maʼlumotlarni tahlil qilishda insonlardan koʻra tezroq va arzonroq ishlay boshlagani ushbu xizmatning taqdirini hal qildi.

Mechanical Turk oʻz vaqtida Facebook va Cambridge Analytica mojarosida ham bilvosita ishtirok etgan edi. Endilikda ushbu platformaning yopilishi raqamli iqtisodiyotda bir davr yakunlanayotganidan dalolat beradi. Oʻzbekistonlik mutaxassislar uchun ham bu kabi platformalar masofaviy daromad manbai boʻlib xizmat qilgan, biroq zamonaviy AI vositalari endi bu kabi mikro-vazifalarni toʻliq oʻz zimmasiga olmoqda.