Jahon bozorida yangi milliarderlar: Yil boshidan beri 90 ga yaqin unikor-startap paydo boʻldi

Global texnologiya bozorida sunʼiy intellekt (AI) atrofidagi hayajon investorlarning faolligini misli koʻrilmagan darajaga olib chiqdi. Buning natijasida 2024-yilning oʻtgan davri mobaynida dunyo boʻylab 90 ga yaqin yangi "unikor" — bozor qiymati 1 milliard dollardan oshgan xususiy startaplar roʻyxatga olindi. Bu koʻrsatkich texnologik ekotizimning nafaqat tiklanayotganini, balki yangi yoʻnalishlar hisobiga kengayib borayotganini anglatadi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

TechCrunch nashrining Crunchbase va PitchBook maʼlumotlariga tayanib xabar berishicha, yangi unikorlarning aksariyati sunʼiy intellekt sohasiga ixtisoslashgan. Biroq, kiberxavfsizlik, sogʻliqni saqlash va hatto sanoat ishlab chiqarishi kabi anʼanaviy tarmoqlarda ham yuqori texnologik yechimlar taklif etayotgan kompaniyalar investorlar eʼtiborini tortmoqda. Oʻzbekistonlik mutaxassislar uchun ham bu tendensiya muhim, chunki global kapitalning qayerga yoʻnaltirilayotgani kelajakdagi raqamli iqtisodiyot qiyofasini belgilab beradi.

Sunʼiy intellekt va kiberxavfsizlik yetakchilari

Yangi unikorlar roʻyxatida MainFunc kompaniyasi alohida ajralib turibdi. 2023-yilda asos solingan ushbu startap Genspark deb nomlangan AI-ishchi maydonini taklif etadi. U soʻnggi investitsiya raundida 485 million dollar jalb qilib, oʻz qiymatini 2.6 milliard dollarga yetkazdi. Investorlar orasida LG Technology Ventures va AWS kabi gigantlarning borligi loyihaning istiqbolli ekanidan dalolat beradi.

Kiberxavfsizlik sohasida Socket startapi 1 milliard dollarlik marrani zabt etdi. 2020-yilda tashkil etilgan ushbu kompaniya dasturiy taʼminot yetkazib berish zanjiridagi zararli hujumlardan himoya qilish bilan shugʻullanadi. Andreessen Horowitz kabi nufuzli venchur fondlari tomonidan qoʻllab-quvvatlanayotgan Socket, bugungi kunda kiberxavfsizlik masalasi har qanday biznes uchun ustuvor vazifaga aylanganini isbotlamoqda.

Tibbiyot va sanoatdagi texnologik burilish

Tibbiyot texnologiyalari (MedTech) sohasida MiRus kompaniyasi eng yuqori natijalardan birini qayd etdi. Yurak-qon tomir va ortopedik qurilmalar ishlab chiqaruvchi ushbu startapning bozor qiymati 4.41 milliard dollarga baholanmoqda. Boston Scientific tomonidan kiritilgan yirik investitsiya tibbiy innovatsiyalarga boʻlgan talab yuqoriligini koʻrsatadi.

Shuningdek, sanoat sohasida SendCutSend startapi diqqatga sazovordir. U buyurtma asosida sanoat detallarini kesish xizmatini taklif etadi va 1 milliard dollarlik qiymatga ega boʻldi. Bu kabi loyihalar raqamli texnologiyalar faqat virtual olamda emas, balki real ishlab chiqarishda ham samaradorlikni keskin oshirayotganini namoyon etadi.

Joriy yilgi unikorlar roʻyxatida yana quyidagi kompaniyalar bor:

• EXA ($1.95 mlrd) — AI agentlari uchun maxsus qidiruv tizimi;
• Vi Labs ($1.64 mlrd) — tibbiyot muassasalari uchun AI platformasi;
• Farther ($1.25 mlrd) — boylikni boshqarish boʻyicha raqamli platforma;
• Radar ($1 mlrd) — inventarizatsiyani boshqarish tizimi.

Mutaxassislarning fikricha, bunday startaplarning koʻpayishi jahon iqtisodiyotida "AI-bum" hali oʻz choʻqqisiga yetmaganini koʻrsatadi. Oʻzbekiston kabi rivojlanayotgan bozorlar uchun ushbu tendensiyalarni kuzatish, mahalliy startap ekotizimini shakllantirishda qaysi yoʻnalishlarga koʻproq urgʻu berish kerakligini tushunishga yordam beradi. NVIDIA va Microsoft kabi korporatsiyalar yangi startaplarni faol moliyalashtirayotgani, yaqin yillarda texnologik landshaft yanada oʻzgarishini anglatadi.