Dakar rallisining tugʻilishiga sabab boʻlgan 1970-yilgi afsonaviy poyga tarixi

Bugungi kunda dunyodagi eng nufuzli va murakkab avtosport musobaqasi hisoblangan Dakar rallisi oʻz-oʻzidan paydo boʻlmagan. Uning ildizlari 1970-yilda oʻtkazilgan, oʻz davrining eng jasoratli va ayni paytda eng xavfli loyihalaridan biri boʻlgan Jahon chempionati rallisiga (Jahon chempionati Rally) borib taqaladi. Ushbu poyga futbol boʻyicha Meksikada oʻtgan jahon birinchiligini nishonlash maqsadida tashkil etilgan edi. Bu haqda Autocar.co.uk xabar beradi.

1966-yilda Angliya terma jamoasi oʻz uyida jahon chempioni boʻlganidan soʻng, oradan toʻrt yil oʻtib navbatdagi turnir Meksikaga koʻchdi. Britaniya avtosport assotsiatsiyasi (RAC) ushbu ikki nuqtani — London va Mexiko shahrini bogʻlovchi misli koʻrilmagan avtomobil poygasini oʻtkazishga qaror qildi. Bu shunchaki musobaqa emas, balki inson va texnika imkoniyatlarining haqiqiy sinovi edi.

Londondan Mexikogacha: 25 ming kilometrlik yoʻl

Poyga marshruti Yevropa va Janubiy Amerikaning 25 dan ortiq mamlakatidan oʻtib, umumiy hisobda 25 750 kilometrni tashkil etgan. Ishtirokchilar Londonning Uembli stadionidan start olib, Fransiya, Italiya va Ispaniya orqali oʻtib, keyin kemalarda Janubiy Amerikaga yoʻl olishgan. U yerda esa Braziliya, Argentina va Chili kabi davlatlarning togʻli va choʻl hududlari orqali Meksikaga yetib borishlari kerak edi.

Ushbu marafon oʻsha davrning eng kuchli avtomobil ishlab chiqaruvchilari uchun oʻz mahsulotlarini reklama qilish uchun ajoyib imkoniyat boʻldi. Musobaqada Ford, British Leyland va Citroën kabi brendlar oʻz jamoalari bilan qatnashdi. Biroq, yoʻl sharoitlari shunchalik ogʻir ediki, koʻplab mashinalar hatto marshrutning yarmiga ham yetib bora olmadi.

Dakar poygasiga turtki boʻlgan muvaffaqiyatsizliklar

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, mazkur ralli koʻplab texnik nosozliklar va tashkiliy qiyinchiliklar bilan yodda qolgan. Aynan shu musobaqadagi xatolar va erishilgan tajriba keyinchalik Terri Sabin kabi poygachilarni yangi, yanada mukammalroq marafonlarni tashkil etishga undadi. Dunyoning eng chekka nuqtalarini avtomobilda zabt etish gʻoyasi aynan 1970-yilgi ushbu "aqldan ozgan" loyiha tufayli ommalashdi.

Poyga yakunida Ford Escort avtomobilida qatnashgan Xannu Mikkola gʻoliblikni qoʻlga kiritdi. Uning gʻalabasi Ford brendining ralli olamidagi nufuzini keskin oshirib yubordi. Bugungi kunda Oʻzbekiston yollarida ham Ford kabi brendlarning chidamliligi yuqori baholanishi bejiz emas, chunki bu brendlar oʻz tarixini mana shunday shafqatsiz sinovlarda toblagan.

Xulosa qilib aytganda, 1970-yilgi Jahon chempionati rallisi zamonaviy chidamlilik poygalarining tamal toshini qoʻygan. Agar oʻsha paytda futbol bayrami munosabati bilan ushbu jasoratli qadam tashlanmaganida, ehtimol, biz bugungi kunda Dakar yoki Ipak yoʻli kabi yirik avtomarafonlarni koʻrmagan boʻlar edik.