SpaceX insoniyat tarixidagi eng yirik Starship V3 raketasini uchirishga tayyorlanmoqda

Ilon Mask asos solgan SpaceX kompaniyasi koinotni zabt etish yoʻlidagi navbatdagi ulkan qadamni tashlash arafasida turibdi. Insoniyat yaratgan eng yirik va qudratli raketa tizimi hisoblangan Starship V3 oʻzining 13-sinov parvozini joriy yilning 16-iyul kuni amalga oshirishi kutilmoqda. Ushbu missiya nafaqat texnik sinov, balki ilk bor ogʻirligi ikki tonnaga teng boʻlgan yangi avlod Starlink V3 sunʼiy yoʻldoshlarini orbitaga olib chiqishi bilan tarixda qolishi mumkin. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, parvoz oynasi AQSH markaziy vaqti bilan soat 17:45 da ochiladi. Taxminan 90 daqiqa davom etishi rejalashtirilgan missiya davomida Starship bortida 20 ta yangi avlod apparatlari boʻladi. Ushbu sunʼiy yoʻldoshlar ajralib chiqqandan soʻng quyosh panellari va antennalarini yoyishi, soʻngra Janubiy Afrikadagi yer stansiyalari hamda mavjud Starlink turkumi bilan lazer aloqa kanallari orqali bogʻlanishga harakat qilishi kerak.

Texnik takomillashtirish va dvigatellar sinovi

SpaceX muhandislari avvalgi 12-sinovda aniqlangan kamchiliklar ustida jiddiy ishlashdi. Oʻshanda Super Heavy birinchi pogʻonasidagi 33 ta dvigateldan beshtasi qayta ishga tushish vaqtida ishlamay qolgan va bu manevrning muddatidan oldin yakunlanishiga sabab boʻlgan edi. Yangi parvoz uchun dvigatellarni qayta ishga tushirish tizimi va ularning ishlash algoritmlari toʻliq modernizatsiya qilindi.

Shuningdek, raketaning yuqori pogʻonasi ham sezilarli oʻzgarishlarga yuz tutdi. Avvalgi tajribada Raptor vakuum dvigatellaridan biri ishdan chiqqan boʻlsa-da, kema oʻz trayektoriya boʻylab harakatni davom ettira olgan edi. Bu galgi missiyaning asosiy vazifalaridan biri — ochiq koinot sharoitida Raptor dvigatelini muvaffaqiyatli qayta ishga tushirishdir. Bu kelajakdagi murakkab orbital parvozlar va sayyoralararo missiyalar uchun hayotiy muhim texnik yechim hisoblanadi.

Issiqlik himoyasi va xavfsizlik choralari

Starship uchun eng katta sinovlardan biri bu atmosferaga qayta kirish vaqtidagi yuqori haroratdir. Bu safar muhandislar issiqlik himoyasi tizimini tekshirishning oʻziga xos usulini qoʻllashmoqda. Starlink V3 sunʼiy yoʻldoshlarining oltitasi maxsus kameralar bilan jihozlangan boʻlib, ular parvoz davomida kemaning issiqlik qalqonini suratga oladi va maʼlumotlarni Yerga uzatadi.

Qizigʻi shundaki, issiqlik himoyasi plitalarining bir qismi ataylab oq rangga boʻyalgan. Bu muhandislarga plitalarning shikastlanishini vizual tarzda simulyatsiya qilish va diagnostika usullarini tekshirish imkonini beradi. Shuningdek, plitalarni mahkamlashning yangi usullari va yuqori aerodinamik yuklamalarni oʻlchovchi datchiklar ham sinovdan oʻtkaziladi.

Rejaga koʻra, Super Heavy birinchi pogʻonasi Meksika koʻrfaziga qoʻnishi kerak, Starship kema qismi esa atmosferaga boshqariladigan tarzda kirib, Hind okeaniga tushishi koʻzda tutilgan. Ushbu sinov muvaffaqiyatli oʻtsa, SpaceX koinotga yuk tashish va Starlink tarmogʻini kengaytirishda mutlaqo yangi bosqichga chiqadi, bu esa Oʻzbekiston kabi global internet qamrovi muhim boʻlgan hududlar uchun ham kelajakda aloqa sifatini yaxshilashga xizmat qilishi mumkin.