SpaceX sobiq muhandisi koinot sanoatida inqilob qilmoqchi: Senra loyihasiga 65 mln dollar tikildi

SpaceX kompaniyasining sobiq muhandisi Jordan Black tomonidan asos solingan Senra startapi raketa va samolyotlar uchun elektr simlari tizimini ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish maqsadida 65 million dollar miqdorida investitsiya jalb qildi. Ushbu loyiha oʻn yillar davomida oʻzgarmasdan kelayotgan va hamon qoʻl mehnatiga tayanadigan murakkab kabel tizimlarini (wire harnesses) raqamlashtirishni koʻzda tutadi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Elektr simlari tizimi — bu raketa, samolyot, avtomobil yoki sunʼiy yoʻldoshning barcha elektron qismlarini bogʻlab turuvchi oʻziga xos “asab tizimi” hisoblanadi. TechCrunch nashrining xabar berishicha, ushbu soha hanuzgacha “sovuq urush” davridagi texnologiyalar darajasida qolib ketgan. Hozirda koinot kemalari uchun kabellar asosan yogʻoch stollar ustida, tajribali ustalar tomonidan qoʻlda yigʻiladi.

Jordan Black SpaceX kompaniyasida Starship raketasini ishlab chiqarish jarayonini kengaytirish bilan shugʻullanganida, aynan simlar tizimi eng katta toʻsiq ekanligini anglab yetgan. Uning soʻzlariga koʻra, dunyo boʻylab koʻplab zavodlarda jarayonlar avtomatlashtirilmagan va bu xatoliklar xavfini oshiradi. Senra startapi aynan shu boʻshliqni toʻldirish uchun Amp deb nomlangan maxsus dasturiy platformani ishlab chiqdi.

Sifat nazorati va raqamli egizaklar

Yangi texnologiya ishlab chiqarishning har bir bosqichini raqamlashtiradi. Tizim “raqamli egizak” yaratish orqali texnik xodimlarga yoʻl-yoʻriq koʻrsatadi va materiallar sarfini nazorat qiladi. Bu koinot sanoatidagi eng kichik xatolik ham falokatga olib kelishi mumkin boʻlgan sharoitda oʻta muhimdir.

Masalan, 2023-yilda Boeing kompaniyasining Starliner koinot kemasida simlar tizimi yonuvchan lenta bilan oʻralgani aniqlangan edi. Bu xatolik butun loyihani toʻxtatishga va barcha simlarni qaytadan oʻrnatishga majbur qildi, natijada kompaniya millionlab dollar zarar koʻrdi. Senra taklif etayotgan avtomatlashgan dasturiy taʼminot bunday inson omili bilan bogʻliq xatolarni nolga tushirishni maqsad qilgan.

Investitsiya raundida Lowercarbon, Interlagos, Sequoia Capital va Andreessen Horowitz kabi yirik venchur fondlari ishtirok etdi. Ushbu mablagʻlar ishlab chiqarish quvvatlarini kengaytirish va mudofaa sanoati uchun buyurtmalarni bajarishga yoʻnaltiriladi. Hozirda kompaniya mijozlari orasida suvosti kemalari, sunʼiy yoʻldoshlar va yerusti harbiy texnikalarini ishlab chiqaruvchilar bor.

Elon Musk tamoyili: Avtomatlashtirish — oxirgi bosqich

Jordan Black oʻz ish uslubida SpaceX asoschisi Elon Muskning “avtomatlashtirish — eng oxirgi bosqich boʻlishi kerak” degan tamoyiliga amal qiladi. Dastlab jarayonlarni standartlashtirish va mustahkam poydevor qurish lozim, shundan keyingina robotlarni jalb qilish mumkin. Hozircha robotlar nozik simlar bilan ishlashda inson qoʻli kabi mahoratga ega emas.

Senra kompaniyasi nafaqat texnologiya, balki kadrlar tayyorlashga ham eʼtibor qaratmoqda. Ular AQShda federal sertifikatga ega boʻlgan yagona simlar tizimi boʻyicha oʻquv dasturini yoʻlga qoʻyishgan. Bu esa koinot va mudofaa sanoatida yuqori sifatli mahsulot yetkazib berish kafolatini beradi.

Ushbu loyihaning muvaffaqiyati koinotga parvozlar narxini pasaytirishga va texnikalarni yigʻish tezligini oshirishga xizmat qiladi. Agar ilgari yirik raketalar yilda bir necha dona ishlab chiqarilgan boʻlsa, yangi yondashuv bilan bu koʻrsatkichni yuzlab birlikka yetkazish imkoniyati tugʻiladi.