Xitoy Neyrotexnologiyalarda inqilob qildi: Ilk bor bemorga miya implanti oʻrnatildi

Tibbiyot va yuqori texnologiyalar olamida muhim burilish yuz berdi: Xitoyda ilk bor klinik sinovlar doirasida emas, balki bevosita shifokor koʻrsatmasiga binoan bemor miyasiga neyroimplant oʻrnatildi. Shanxaydagi Fudan universiteti qoshidagi Xuashan kasalxonasi mutaxassislari tomonidan amalga oshirilgan ushbu operatsiya inson miyasi va kompyuter oʻrtasidagi aloqani yangi bosqichga olib chiqdi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Operatsiya qilingan bemor bundan oʻn yil avval avtohalokatga uchrab, orqa miya jarohatini olgan edi. Ushbu baxtsiz hodisa oqibatida erkakning qoʻl panjalari harakati cheklanib, oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish qobiliyatini yoʻqotgan. Xitoylik jarrohlar uning miyasiga NEO tizimini — tanga kattaligidagi invaziv neyrointerfeysni muvaffaqiyatli joylashtirishdi.

NEO tizimi qanday ishlaydi?

NEO qurilmasi miya signallarini toʻplash va ularni dekodlash (shifrlash) funksiyasini bajaradi. U insonning harakatlanish niyatini aniqlab, miya va tashqi qurilma oʻrtasida axborot kanalini yaratadi. Mazkur holatda miya signallari maxsus robotlashtirilgan qoʻlqopga uzatiladi, bu esa bemorga qoʻl funksiyalarini qisman tiklash va kundalik yumushlarni bajarish imkonini beradi.

Shifokorlarning maʼlum qilishicha, operatsiyadan keyin bemorning hayotiy koʻrsatkichlari meʼyorda, miya faolligi signallari esa barqaror va yuqori sifatga ega. Bu esa oʻrnatilgan chipning inson organizmi bilan muvaffaqiyatli integratsiyalashganidan dalolat beradi. Mazkur texnologiya Elon Musk asos solgan Neuralink loyihasiga munosib raqobatchi sifatida koʻrilmoqda.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ushbu loyihaning hayratlanarli jihati uning qisqa vaqt ichida amaliyotga tatbiq etilganidir. Xitoy Davlat tibbiy mahsulotlar nazorati boshqarmasi tomonidan implantga ruxsat berilganidan soʻng, atigi toʻrt oy oʻtib u real bemorda qoʻllanildi. Hozirda ushbu qurilma keng foydalanish uchun tasdiqlangan va hatto tibbiy sugʻurta dasturlariga kiritilgan.

Xitoyning global maqsadlari

Xitoy hukumati miya-kompyuter interfeyslari (BCI) sanoatini rivojlantirish boʻyicha ulkan rejalarni belgilab olgan. 2027-yilga kelib mamlakatda bunday operatsiyalar sonini keskin oshirish, 2030-yilga borib esa ushbu mahsulotlarni seriyali ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻyish koʻzda tutilgan. Kelajakda Xitoy ushbu sohada milliy darajadagi texnologik klaster yaratishni maqsad qilgan.

Ushbu yutuq nafaqat falaj boʻlgan bemorlar uchun umid chirogʻi, balki global texnologik poygada Xitoyning yetakchilikka intilayotganini koʻrsatadi. Agar avval bunday texnologiyalar faqat laboratoriya sharoitida sinovdan oʻtkazilgan boʻlsa, endilikda ular kundalik tibbiy amaliyotning bir qismiga aylanmoqda.