Bentley orzusi 250 ming dollarga tushdi

Toshkentda luks avtomobil sotib olish orzusi katta firibgarlik ishiga aylandi. Poytaxt fuqarosi Bentley Flying Spur olib berish va Dubayda biznes ochish va’dalariga ishonib, jami 250 ming dollaridan ayrilgani aytilmoqda.

Avval Bentley, keyin Dubaydagi biznes

Ma’lumotlarga ko‘ra, 2023 yil yozida jabrlanuvchi tanishiga Bentley Flying Spur avtomobilini sotib olish uchun 220 ming AQSH dollari bergan.

Tanishi unga xorijdan kerakli komplektatsiya va rangdagi avtomobilni olib kelishini va’da qilgan. Ammo fuqaro qariyb bir yil davomida kutgan bo‘lsa-da, avtomobil ham, pul ham qaytarilmagan.

Keyinroq esa unga yana bir taklif bildirilgan: BAAda, ya’ni Dubayda avtosalonlar tarmog‘ini ochish uchun qo‘shimcha 30 ming dollar sarmoya kiritish.

250 ming dollar — tilxatsiz va hujjatsiz

Eng og‘ir jihati shundaki, yirik summa rasmiy shartnoma, tilxat yoki notarial hujjatsiz berilgani aytilmoqda.

Bu esa jabrlanuvchi uchun vaziyatni yanada murakkablashtirgan. Chunki bunday holatlarda pul berilganini isbotlash, kelishuv shartlarini aniqlash va mablag‘ni qaytarish jarayoni qiyin kechishi mumkin.

Jinoyat ishi qo‘zg‘atildi

Mazkur holat yuzasidan Uchtepa tumani IIO FMB tomonidan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.

Ma’lumotlarga ko‘ra, 29 yoshli Bekzod Sh.ga nisbatan Jinoyat kodeksining 168-moddasi 4-qismi — firibgarlik moddasi bilan tergov harakatlari olib borilmoqda.

Bu yerda muhim huquqiy jihat bor: tergov boshlangani shaxs aybdor degani emas. Uning aybi faqat sud hukmi bilan isbotlangandan keyin yuridik kuchga ega bo‘ladi.

Nega bunday holatlar takrorlanadi?

Yirik pul bilan bog‘liq firibgarliklarda ko‘pincha bir xil usul ishlaydi: ishonch, tanishlik va “og‘zaki kelishuv”.

Avval insonning orzusi yoki ehtiyoji nishonga olinadi. Bu holatda luks avtomobil — Bentley Flying Spur. Keyin esa ishonch kuchaygach, yana bir “katta imkoniyat” taklif qilinadi: Dubayda biznes ochish.

Aynan shu paytda odam “avval ham pul berganman, endi ish bitib qolar” degan psixologik tuzoqqa tushishi mumkin.

Katta bitimlarda asosiy qoida

Ichki ishlar vazirligi fuqarolarni yirik pulli bitimlarda og‘zaki va’dalarga ishonmaslikka chaqirmoqda.

Katta summa berilayotganda quyidagi qoidalar juda muhim:

• shartnoma rasmiy tuzilishi kerak;
• pul o‘tkazmasi bank orqali amalga oshirilgani ma’qul;
• tilxat notarial yoki kamida yuridik kuchga ega shaklda rasmiylashtirilishi lozim;
• avtomobil yoki biznes bo‘yicha hujjatlar tekshirilishi shart;
• “tanishim”, “aka-ukadek odam”, “gapi bitta” degan ishonch huquqiy kafolat o‘rnini bosmaydi.

Luks tovar, katta pul va xavfli ishonch

Bentley, Rolls-Royce, Mercedes-Maybach kabi qimmat avtomobillar atrofidagi bitimlarda summa juda katta bo‘ladi. Bunday vaziyatda birgina hujjatsiz berilgan pul insonni yillar davomida yig‘gan mablag‘idan ayirishi mumkin.

Dubayda biznes ochish kabi takliflar esa yanada ehtiyotkorlik talab qiladi. Chunki chet davlatdagi kompaniya, bank hisob raqami, litsenziya, sheriklik ulushi va yuridik mas’uliyat kabi masalalar og‘zaki kelishuv bilan hal etilmaydi.

Katta biznes katta hujjatni talab qiladi. Katta pul esa katta ehtiyotni.

Bu voqeadan qanday xulosa chiqarish kerak?

Bu holatda eng katta saboq bitta: ishonch yaxshi, ammo hujjat undan ham muhim.

Yirik bitimlarda insonni himoya qiladigan narsa tanishlik emas, rasmiy shartnoma, to‘lov izi va huquqiy kafolatdir.

Bir og‘zaki va’da ba’zan 250 ming dollarga tushishi mumkin. Shuning uchun har qanday katta pulli kelishuvda “keyin rasmiylashtiramiz” degan gap eng xavfli signallardan biri bo‘lishi mumkin.

Sizningcha, bunday holatlarda odamlar nega hali ham katta pulni tilxatsiz va shartnomasiz berishda davom etmoqda?