Bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlar taqiqlanmoqda: Dunyo boʻylab yangi cheklovlar toʻlqini
Soʻnggi oylarda dunyoning koʻplab rivojlangan mamlakatlari voyaga yetmagan bolalar va oʻsmirlarning ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishini cheklash boʻyicha qatʼiy choralar koʻrishni boshladi. Ushbu tashabbuslar yosh avlodni kiberbulling, raqamli qaramlik, ruhiy salomatlik muammolari va internetdagi turli xavf-xatarlardan himoya qilish maqsadida ilgari surilmoqda. Avstraliya bu borada kashfiyotchi boʻlib, dunyoda birinchi boʻlib tegishli qonunni qabul qildi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.
Avstraliya hukumati 2025-yil oxiridan boshlab 16 yoshga toʻlmagan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni rasman taqiqladi. Mazkur cheklov Facebook, Instagram, Snapchat, Threads, TikTok, X, YouTube, Reddit, Twitch va Kick kabi platformalarni qamrab oladi. Shunisi eʼtiborliki, WhatsApp va YouTube Kids xizmatlari ushbu roʻyxatga kiritilmagan. Qonun talablarini buzgan texnologik kompaniyalar 34,4 million AQSH dollarigacha jarimaga tortilishi mumkin.
Yevropa va Shimoliy Amerika davlatlarining rejalari
Fransiya ham yaqinda shunga oʻxshash choralarni eʼlon qilib, ijtimoiy tarmoqlar borasidagi nazoratni kuchaytirayotgan davlatlar safiga qoʻshildi. Avstriya hukumati esa joriy yilning mart oyi oxirida 14 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlash niyatida ekanini bildirdi. Hozirda ushbu qonun loyihasi ustida ish olib borilmoqda va iyun oyiga qadar yakunlanishi kutilmoqda.Kanada hukumati iyun oyi boshida raqamli xavfsizlik toʻgʻrisidagi qonun loyihasini taqdim etdi. Unga koʻra, 16 yoshdan kichik boʻlganlar uchun ijtimoiy tarmoqlar yopilishi mumkin. Biroq, agar texnologik gigantlar yosh foydalanuvchilarni himoya qilish boʻyicha samarali ichki siyosatga ega ekanligini isbotlay olsa, ushbu taqiqdan mustasno boʻlishi mumkin. Daniya ham bu borada ortda qolmayapti: mamlakat parlamenti 15 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun platformalarni cheklashni qoʻllab-quvvatlamoqda.
Ijtimoiy tarmoqlar foydalanuvchilarning yoshini aniqlashda shunchaki soʻrovnoma bilan cheklanib qolmasligi kerak. Avstraliya va boshqa davlatlar platformalardan bir necha bosqichli tekshirish usullarini joriy etishni talab qilmoqda. Bu esa oʻz navbatida shaxsiy maʼlumotlar daxlsizligi va hukumatning raqamli hayotga haddan tashqari aralashuvi borasida bahslarga sabab boʻlmoqda.
Tanqidlar va kutilayotgan natijalar
Amnesty Tech kabi tashkilotlar va ayrim ekspertlar bunday taqiqlarning samarasiz ekanligini taʼkidlamoqda. Ularning fikricha, cheklovlar yosh avlodning real hayot tarzi va zamonaviy texnologiyalarga boʻlgan ehtiyojini inobatga olmaydi. Shunga qaramay, koʻplab davlatlar bolalarning ruhiy salomatligini birinchi oʻringa qoʻygan holda qonunchilikni qatʼiylashtirishda davom etmoqda.- Avstraliya: 16 yoshgacha taqiq (jarimalar bilan);
- Avstriya: 14 yoshgacha cheklov;
- Kanada: 16 yoshgacha raqamli xavfsizlik qonuni;
- Daniya: 15 yoshgacha foydalanishni cheklash.
Izohlar 0
…