Aviasiya inqilobi: JetZero kompaniyasi fyuzelyajsiz yangi avlod samolyotini yaratmoqda

AQSHning JetZero startapi aviatsiya olamida haqiqiy inqilob yasashi kutilayotgan Z4 yoʻlovchi samolyotini ishlab chiqishga kirishdi. Ushbu layner dunyodagi ilk seriyali "blended wing body" (BWB) — yaʼni "aralash qanotli korpus" sxemasi asosida qurilgan havo kemasi boʻlishi kutilmoqda. Mazkur texnologiya anʼanaviy samolyot shaklidan voz kechib, qanot va fyuzelyajni yagona yaxlit koʻrinishga keltirishni koʻzda tutadi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Buyuk Britaniyada boʻlib oʻtayotgan Farnborough International Airshow koʻrgazmasida taqdim etilgan loyiha mutaxassislar eʼtiborini tortdi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, yangi konstruksiya aerodinamikani sezilarli darajada yaxshilaydi va yoqilgʻi sarfini hozirgi oʻxshash sigʻimli laynerlarga nisbatan 30 foizdan 50 foizgacha kamaytirish imkonini beradi. Bu nafaqat ekologiyaga zararni kamaytiradi, balki aviakompaniyalarning operatsion xarajatlarini ham keskin qisqartiradi.

Texnik imkoniyatlar va qulayliklar

Z4 samolyoti taxminan 250 nafar yoʻlovchini tashishga moʻljallangan boʻlib, bir marta yonilgʻi quyish orqali 9260 kilometr (5000 dengiz mili) masofani bosib oʻta oladi. Bunday koʻrsatkich laynerdan ham oʻrta, ham uzoq masofali parvozlarda samarali foydalanish imkonini beradi. JetZero muhandislari samolyotni 2030-yillarning boshlarida tijoriy reyslar uchun tayyorlashni rejalashtirmoqda.

Garchi samolyot tashqi koʻrinishidan oʻta futuristik koʻrinsa-da, u mavjud aeroport infratuzilmasiga toʻliq moslashtirilgan. Ishlab chiquvchilarning taʼkidlashicha, Z4 amaldagi taksi yoʻlaklari, teletraplar va geytlardan hech qanday modernizatsiyasiz foydalana oladi. Kengroq korpus esa salon ichini yanada kengroq qilishga, yoʻlovchilarning chiqish va tushish jarayonini tezlashtirishga xizmat qiladi.

Xalqaro hamkorlik va kelajak istiqbollari

Loyiha doirasida Yaponiyaning Japan Airlines (JAL) aviakompaniyasi JetZero bilan hamkorlikni boshladi. Yaponiya tashuvchisi samolyotni real ekspluatatsiya sharoitlariga moslashtirishda koʻmaklashadi. Xususan, mutaxassislar aeroportlarda xizmat koʻrsatish, yer usti logistikasi va texnik taʼminot masalalarini birgalikda ishlab chiqishadi.

JetZero rahbariyati aviakompaniyalarning loyihaga erta bosqichda jalb etilishi Z4 modelini bozor talablariga moslashini osonlashtiradi, deb hisoblamoqda. Bu esa oʻz navbatida sertifikatlashtirish jarayonini soddalashtiradi va yangi avlod laynerlarining ommaviy qoʻllanilishini tezlashtiradi. Kelajakda bunday samolyotlar Oʻzbekiston kabi uzoq masofali parvozlarga ehtiyoji bor mamlakatlar aviatsiya bozorida ham oʻz oʻrnini topishi mumkin.