Telegram orqali tarqatilayotgan iPhone ilovalari maxfiylikka xavf solmoqda

«Лаборатория Касперского» mutaxassislari iOS qurilmalari foydalanuvchilariga qaratilgan navbatdagi xavfsizlik tahdidini aniqlashdi. Unga koʻra, mashhur ilovalarning zararli modullar bilan toʻldirilgan soxta versiyalari rus tilidagi Telegram-kanallar orqali faol ravishda tarqatilmoqda. Ushbu holat mobil qurilmalar va shaxsiy maʼlumotlar xavfsizligini taʼminlash masalasini yana bir bor dolzarb qilib qoʻymoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Maʼlum boʻlishicha, jinoyatchilar qonuniy dasturlarning kodiga oʻzgartirish kiritib, ularga foydalanuvchi maʼlumotlarini yigʻishga qaratilgan maxsus josuslik modulini oʻrnatishgan. Tahlillar koʻrsatishicha, xavfli dasturlar qatoriga mashhur marketpleyslar, suratlar tahrirchisi hamda videokontentni tomosha qilishga moʻljallangan servislar kirgan.

Soxta ilovalar qanday ishlaydi va ular nimani kuzatmoqda?

Ekspertlarning taʼkidlashicha, zararlangan dasturlar doimiy ravishda fonda ishlamaydi. Biroq foydalanuvchi ilovani ochgan paytda josuslik moduli faollashib, qurilma haqidagi muhim maʼlumotlarni yigʻishni boshlaydi. Xususan, dastur xotira parametrlari, batareya quvvati holati, mintaqaviy sozlamalar, uyali aloqa operatori kodi va hatto aniq geolyokatsiya maʼlumotlarini oʻgʻirlashi mumkin.

Bundan tashqari, zararli dastur qurilmada jeylbreyk (jailbreak) mavjudligini aniqlash va ekran suratlarni (skrinshot) avtomatik tarzda yaratib, ularni jinoyatchilarga uzatish funksiyasiga ham ega. Baʼzi modifikatsiya qilingan dasturlarda esa toʻgʻridan-toʻgʻri zararli kod boʻlmasa-da, ular foydalanuvchini xavfli fayllar tarqatilayotgan Telegram-kanalga yoʻnaltiruvchi havolalarni oʻz ichiga olgan.

Oʻrnatish mexanizmi va xavfsizlik qoidalari

Mazkur ilovalar rasmiy App Store doirasini chetlab oʻtgan holda tarqatilmoqda. Oʻrnatish jarayoni murakkab boʻlib, foydalanuvchilarga maxsus IPA-faylni yuklab olish va dasturchi sertifikatini sotib olish taklif etiladi. Shundan soʻng, eSign yoki Scarlet kabi uchinchi tomon vositalari yordamida ilova iPhone qurilmasiga oʻrnatiladi.

Mutaxassislar bunday shubhali usullardan foydalanish shaxsiy maʼlumotlarning sizib chiqishiga olib kelishini qатtiq taʼkidlamoqda. «Лаборатория Касперского» tavsiyasiga koʻra, ilovalarni faqatgina rasmiy va ishonchli manbalardan yuklab olish zarur. Agar dastur rasmiy doʻkonda mavjud boʻlmasa, uni oʻrnatishda faqat dasturchining oʻzi koʻrsatgan rasmiy usullardan foydalanish tavsiya etiladi.