ChatGPT qisqa hikoyalar yozishda insonlarni ortda qoldirdi

Villanova Universiteti olimlari rahbarligida oʻtkazilgan yangi ilmiy tadqiqot shuni koʻrsatdiki, sunʼiy intellekt tomonidan yaratilgan qisqa hikoyalar oʻquvchilar tomonidan insonlar yozgan matnlarga qaraganda yuqoriroq baholangan. Eksperiment davomida ChatGPT matnlari oʻzining qiziarliligi va oʻquvchini jalb eta olish qobiliyati boʻyicha yuqori natija koʻrsatdi. Bu esa zamonaviy generativ sunʼiy intellekt texnologiyalarining matn yaratish borasidagi imkoniyatlari naqadar oshib borayotganini yana bir bor tasdiqlaydi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, birinchi tajribada 18 dan 81 yoshgacha boʻlgan 1682 nafar ishtirokchi qatnashdi. Ularga taniqli adabiy jurnallar va toʻplamlardan olingan uchta inson hikoyasi hamda ularga mos keluvchi, sunʼiy intellekt yordamida yozilgan uchta matn namoyish etildi. Oʻquvchilarga matnning muallifi kim ekanligi haqida maʼlumot berildi, biroq bu maʼlumot baʼzan ataylab notoʻgʻri koʻrsatildi. Natijada, oʻrtacha hisobda neyrotarmoq yaratgan hikoyalar sifat va jalb etish parametrlari boʻyicha insonnikidan balandroq ball oldi.

Mualliflik aldovi va psixologik omillar

Tadqiqot shuni koʻrsatdiki, matnni baholashda muallif kim degan taxmin hal qiluvchi rol oʻynagan. Ishtirokchilar qaysi matnni inson yozgan deb oʻylasa, uning asl kelib chiqishidan qatʼi nazar, oʻsha matnga yuqori baho berishgan. Shu sababli eng yuqori ballni aynan insonniki deb xato oʻylangan ChatGPT hikoyalari qoʻlga kiritgan. Bu inson psixologiyasida sunʼiy intellekt mahsulotlariga nisbatan maʼlum bir stereotip mavjudligini koʻrsatadi.

Keyingi bosqichda olimlar oʻquvchilar muallif haqida hech qanday ishoratsiz matnning kelib chiqishini oʻzlari aniqlay olishlarini tekshirib koʻrdilar. Oʻtkazilgan qoʻshimcha tajribalardan birida 424 nafar ishtirokchi qatnashdi va ularning toʻgʻri topish aniqligi atigi 39,93 foizni tashkil etdi. Bu koʻrsatkich hatto tasodifiy taxmin qilish darajasidan ham past boʻlib chiqdi.

Sunʼiy intellekt matnlarini farqlash qiyinlashmoqda

Ikkinchi shunga oʻxshash eksperimentda esa 481 nafar kishi sinovdan oʻtkazildi va natija 51,97 foizni tashkil etdi. Mutaxassislarning taʼkidlashicha, bu raqam ham statistik jihatdan tasodifiy topishdan farq qilmaydi. Bu shuni anglatadiki, oʻrtacha oʻquvchi uchun neyrotarmoq va inson qalamiga mansub matnni bir-biridan farqlash deyarli imkonsiz vazifadir.

Tadqiqot mualliflari mazkur tajriba adabiy mahorat, originallik yoki yirik hajmli asarlar yozish qobiliyatini qiyoslashga qaratilmaganini alohida qayd etdilar. U faqatgina ikki jihatni — oʻquvchilarning matn sifatiga bergan bahosi va uning kelib chiqishini aniqlash qanchalik murakkabligini koʻrsatib berdi. Olingan natijalar maxsus tekshiruv usullarisisiz odamlar generativ sunʼiy intellekt yozgan matnlarni yaxshi ajrata olmasligidan dalolat beradi.