Xitoy Mars tuprogʻini oʻrganish uchun maxsus laboratoriya qurmoqda

Xitoy kosmik tadqiqotlar tarixida navbatdagi ulkan qadamni tashlab, Qizil sayyoradan tuproq namunalarini Yerga keltirishga qaratilgan Tianwen-3 missiyasi uchun maxsus planetar himoya laboratoriyasini qurishga kirishdi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ushbu muhim ilmiy obyekt Anxoy provinsiyasidagi Deep-Space Science City ilmiy markazining bir qismiga aylanadi va uning ekspluatatsiyasiga Uzoq kosmosni tadqiq qilish laboratoriyasi (DSEL) masʼul boʻladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Yangi barpo etilayotgan kompleks ikki tomonlama biologik himoya vazifasini bajarishga moʻljallangan boʻlib, u kosmik tadqiqotlarda eng muhim xavfsizlik choralaridan biri hisoblanadi. Laboratoriya bir vaqtning oʻzida Marsdan keltiriladigan qimmatli namunalarning yer usti organizmlari bilan ifloslanishining oldini oladi hamda potensial extraterrestrial biologik materiallarning Yer muhitiga tarqalish xavfini toʻliq bartaraf etadi.

Ilmiy tadqiqotlar va sterillash jarayonlari

Mazkur ixtisoslaslashgan majmuada kelgusida Mars tuprogʻi namunalarini ochish, ularni sterillash, chuqur qayta ishlash va har tomonlama tadqiq qilish ishlari amalga oshiriladi. Shuningdek, mutaxassislar keltirilgan materiallarning biologik xavflarini baholash bilan shugʻullanadilar. Ushbu kompleks Xitoyning yirik oylararo va qitʼalararo kosmik missiyalarini qoʻllab-quvvatlash hamda marscha materiallarni oʻrganish uchun fundamental baza vazifasini bajaradi.

Xitoy milliy kosmik boshqarmasining (CNSA) tasdiqlangan yoʻl xaritasiga muvofiq, Tianwen-3 missiyasini 2028-yilda fazoga uchratish rejalashtirilgan. Ilmiy jamoatchilik va mutaxassislar rejadagi barcha amaliyotlar muvaffaqiyatli amalga oshsa, Mars tuprogʻi namunalari taxminan 2031-yilga kelib Yerga yetkazilishini kutishmoqda.

Xalqaro talablar va kelajak rejalari

DSEL strategik rejalashtirish departamenti direktori Li Xanning maʼlum qilishicha, Xitoy oʻzining kosmik dasturlarini amalga oshirishda Kosmik tadqiqotlar qoʻmitasining (COSPAR) planetar himoya boʻyicha qatʼiy talablariga qatʼiy amal qiladi. Bu esa Yer va Mars oʻrtasidagi har qanday biologik ifloslanish xavfini nolga tushirish imkonini beradi.

Mazkur laboratoriyaning eʼlon qilinishi mamlakatning ulkan sayyoralararo tadqiqotlar dasturining mantiqiy davomi boʻldi. Eslatib oʻtamiz, bundan oldin, 2021-yilda Xitoy oʻzining Zhurong marsoxodini Utopia Planitia tekisligining janubiy qismiga muvaffaqiyatli qoʻndirgan edi. Ushbu apparat bir yillik faoliyati davomida 1,921 metr masofani bosib oʻtib, keyingi ekspeditsiyaga tayyorgarlik koʻrish uchun muhim ilmiy maʼlumotlarni toʻplab bergandi.