O‘zbekistonda soatiga 450 km uchadigan dron tutuvchisi yaratildi (video)

O‘zbekistonlik yosh muhandislar havodagi xavfli uchuvchisiz apparatlarga qarshi mo‘ljallangan yangi ishlanmani taqdim etdi. «Kelajak muhandislari» loyihasi doirasida namoyish qilingan «Shunqor-88» dron-tutuvchi qurilmasi tezligi va, ayniqsa, ishlab chiqarish tannarxi bilan qiziqish uyg‘otmoqda.

Loyiha taqdimotida keltirilgan ma’lumotlarga ko‘ra, qurilma soatiga 450 kilometrgacha harakatlanishi va bir necha kilometr masofadagi xavfli dronlarga qarshi qo‘llanishi ko‘zda tutilgan. Eng katta intriga esa boshqa raqamda — mualliflar uni an’anaviy havo mudofaasi vositalariga nisbatan ancha arzon yechim sifatida ko‘rsatmoqda.

Yosh muhandislar qanday yechim taklif qildi?

Ishlanma Bilolxon Ismoilov va uning jamoasi tomonidan havo xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan muhandislik loyihasi sifatida namoyish etildi.

Taqdimotdagi ma’lumotlarga ko‘ra, «Shunqor-88»:

— soatiga 450 kmgacha tezlikka erisha oladi;

— 8–10 km masofadagi xavfli dronlarga qarshi qo‘llanish uchun mo‘ljallangan;

— havodagi kichik nishonlarga qarshi nisbatan arzon vosita sifatida ishlab chiqilmoqda.

Bu ko‘rsatkichlar hozircha loyiha mualliflari taqdim etgan xarakteristikalar hisoblanadi. Ochiq rasmiy manbalarda qurilmaning mustaqil sinov natijalari yoki seriyali ishlab chiqarishga o‘tgani haqida ma’lumot berilmagan.

Eng katta farq — narxda

Loyiha taqdimotida an’anaviy havo mudofaasi raketasidan foydalanish qiymati ayrim holatlarda 2–5 million dollargacha yetishi mumkinligi ta’kidlangan.

«Shunqor-88»ning taxminiy ishlab chiqarish qiymati esa 20–50 ming dollar oralig‘ida baholanmoqda.

Albatta, havo mudofaasi raketalari turi, vazifasi va imkoniyatlari bo‘yicha bir-biridan keskin farq qiladi. Shuning uchun ushbu raqamlarni to‘g‘ridan to‘g‘ri barcha PVO tizimlari bilan universal taqqoslash to‘g‘ri bo‘lmaydi.

Biroq loyihaning asosiy g‘oyasi tushunarli: nisbatan arzon dronni yo‘q qilish uchun undan o‘nlab yoki yuzlab marta qimmat vositani ishlatish o‘rniga arzonroq maxsus platforma yaratish.

Nega bunday texnologiyalarga qiziqish kuchaymoqda?

So‘nggi yillarda uchuvchisiz apparatlar texnologiyasi keskin rivojlandi. Arzon va kichik dronlarni aniqlash hamda ularga qarshi samarali, iqtisodiy jihatdan maqbul yechim topish muhandislikning alohida yo‘nalishiga aylanmoqda.

«Kelajak muhandislari» festivalining rasmiy dasturida ham dronlar, masofadan boshqariladigan platformalar, avtonom tizimlar va aviatsiya texnologiyalari ustuvor yo‘nalishlar qatoriga kiritilgan. 2026 yilgi festival 28–30 aprel kunlari o‘tkazilgan va unda muhandislik ishlanmalari uchun maxsus ko‘rgazma tashkil etilgan.

Shuningdek, TATU rasmiy kanali festivalda Biloliddin Ismoilov boshchiligidagi «FastDrones» jamoasi xalqaro dron-reysing musobaqasida birinchi o‘rinni egallaganini xabar qilgan.

Prototipdan amaliy tizimgacha hali katta yo‘l bor

«Shunqor-88» kabi ishlanmalarning haqiqiy qiymati faqat taqdimotdagi texnik raqamlar bilan emas, keyingi sinovlar orqali aniqlanadi.

Muhandislik prototipi amalda qo‘llanadigan mahsulotga aylanishi uchun xavfsizlik, barqarorlik, ishonchlilik va turli sharoitlardagi natijalar tekshirilishi zarur. Shundan keyingina uning haqiqiy iqtisodiy samaradorligiga baho berish mumkin bo‘ladi.

Shu sabab hozir «Shunqor-88»ni tayyor havo mudofaasi tizimi sifatida emas, yosh o‘zbekistonlik muhandislar taklif qilayotgan istiqbolli konsepsiya sifatida baholash to‘g‘riroq.

Agar e’lon qilingan ko‘rsatkichlar keyingi sinovlarda tasdiqlansa va loyiha takomillashtirilsa, uning eng katta afzalligi aynan iqtisodiy samaradorlik bo‘lishi mumkin.

Fikringizni izohda qoldiring va maqolani tanishlaringizga Telegram yoki boshqa ijtimoiy tarmoqlar orqali ulashing.