Tokio universiteti kosmik kemalar uchun "magnit qalqoni"ni sinovdan oʻtkazdi

Tokio universiteti tadqiqotchilari koʻp marta foydalaniladigan kosmik apparatlarning atmosferaga kirishidagi termal yuklamani keskin kamaytirishga qaratilgan innovatsion texnologiyani sinovdan oʻtkazdi. Ixbt.com maʼlumotiga koʻra, olimlar ogʻir issiqlik izolyatsiyasidan voz kechib, magnitogidrodinamik tormozlanishni oʻrganish uchun maxsus eksperimental qurilma yaratishdi. Laboratoriya sharoitida oʻtkazilgan tajribada kuchli elektromagnit apparat modeli atrofidagi qizigan qatlam strukturasini oʻzgartirishga muvaffaq boʻldi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Maʼlumki, kosmik apparat atmosferaga gipertovush tezligida kirib kelganda uning old qismida zarba toʻlqini hosil boʻladi. Atrofdagi gaz esa bir necha ming gradusgacha qizib, qisman plazmaga aylanadi. Hozirgi kunda ushbu oʻta yuqori haroratdan himoyalanish uchun maxsus issiqlikka chidamli plitalar yoki ablatsion materiallardan foydalaniladi. Biroq bunday himoya vositalari konstruksiya massasini sezilarli darajada oshirib, doimiy xizmat koʻrsatishni talab etadi.

Magnitogidrodinamik yondashuv afzalliklari

Taklif etilayotgan yangi yondashuv bevosita ionlashgan gazga taʼsir koʻrsatishga asoslangan. Kuchli magnit maydoni issiq plazma qatlamini kengaytirib, uni apparat sirtidan uzoqlashtirishi kerak. Nazariy jihatdan bu korpusning qizishini kamaytirish bilan birga, aerodinamik qarshilikni oshirib, tezlikni tezroq pasaytirishga ham yordam beradi. Avvallari bunday tajribalar asosan kichik modellar ichiga oʻrnatilgan doimiy magnitlar yordamida oʻtkazilgan.

Biroq oldingi usullar magnit maydonining kuchi va konfiguratsiyasini oʻzgartirish imkoniyatini cheklab qoʻygan edi. Yaponiyalik olimlar esa ularning oʻrniga sozlanishi mumkin boʻlgan gʻaltaklar tizimiga ega ixcham impulslı elektromagnitdan foydalanishdi. Sinovlar davomida modelga sekundiga 7 kilometrdan ortiq tezlikdagi zarba toʻlqini taʼsir koʻrsatdi.

Tajriba natijalari va istiqbollar

Zarba toʻlqini atigi oʻnlab mikroseuniya davom etgani bois, tadqiqotchilar uning yuzaga kelishi, elektromagnit impulsi va yuqori tezlikdagi kamera tasvirini oʻta yuqori aniqlikda sinxronlashtirishga majbur boʻlishdi. Tajribada 1,24 va 1,58 Tesla kuchlanishiga ega magnit maydonini olishga erishildi. Bu avvalgi qurilmalarda ishlatilgan neodimiy doimiy magnitlar imkoniyatidan ikki baravar yuqori natijani koʻrsatdi.

Elektromagnit yoqilgandan soʻng, qizigan gazning yorugʻlik tarqatuvchi qatlami 15 foizga qalinlashgani kuzatildi. Bu magnit maydoni plazma qatlamining holati va strukturasini haqiqatdan ham oʻzgartirganini bildiradi. Hozircha gap tayyor kosmik qalqon haqida emas, faqat laboratoriya tajribasi haqida bormoqda, biroq kelgusida texnologiya real sharoitlarda sinovdan oʻtkazilishi kutilmoqda.