Hayabusa2 kosmik apparati asteroimgacha boʻlgan masofani lazer yordamida oʻlchadi

Yaponiya aerokosmik tadqiqotlar agentligining Hayabusa2 zondi koinotni oʻrganish tarixida ilk bor parvoz paytida asteroidgacha boʻlgan masofani lazer yordamida muvaffaqiyatli oʻlchadi. ixbt.com nashrining xabar berishicha, ushbu murakkab ilmiy tajriba kengaytirilgan missiyaning birinchi manzili boʻlgan Torifunė asteroidi yaqinida amalga oshirilgan. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Joriy yilning 5-iyul sanasida oʻtkazilgan noyob operatsiya davomida apparat bortidagi LALT (Laser Altimeter) deb nomlangan lazer balandlik oʻlchagichidan foydalanildi. Lazer nuri zond asteroidga maksimal darajada yaqinlashgan paytda, aniqrogʻi, undan 20 va 15 kilometr masofada boʻlgan vaqtda ikki marta muvaffaqiyatli ishga tushirildi.

Tajribaning murakkabligi va texnik tafsilotlar

Mazkur oʻlchash amaliyoti oʻta yuqori darajadagi murakkabligi bilan ajralib turdi. Kosmik apparatning harakatlanish tezligi soniyasiga 5,3 kilometrni tashkil etgani bois, juda tor lazer nuri Torifunė sirtining bor-yoʻgʻi 30 va 23 metrlik kichik qismigagina aniq tushishi talab etildi.

Muvaffaqiyatga erishish uchun missiya mutaxassislari oldindan trayektoriyani oʻta aniqlik bilan hisob-kitob qilishdi. Shuningdek, apparatning fazoviy yoʻnalishini qatʼiy nazorat qilish hamda foydali signalni fon shovqinlaridan ajratib olish uchun asboblarni maxsus sozlash ishlarini bajarishga toʻgʻri keldi.

LALT qurilmasining imkoniyatlari

Aslida LALT moslamasi Hayabusa2 zondiga avvalroq Ryugu asteroidining relyefini oʻrganish va navigatsiya vazifalarini bajarish uchun xizmat qilgan edi. U masofani aniqlashdan tashqari, osmon jismining sirt zichligi, govakliligi, nurni qaytarish xususiyati hamda atrofidagi chang miqdori haqida ham muhim maʼlumotlarni yigʻish imkonini beradi.

Koinotda obektlarning haqiqiy koʻlami va masshtabini aniqlashda bunday lazer yordamidagi oʻlchovlar muhim ahamiyat kasb etadi. Ularni missiyaning turli bosqichlarida takrorlab, apparat harakati haqidagi maʼlumotlar bilan birlashtirganda, asteroidning fazodagi oʻrni va harakat trayektoriyasini yanada aniqroq topish mumkin boʻladi.

Planetar xavfsizlikdagi oʻrni

Olingan natijalar nafaqat ilmiy tadqiqotlar, balki sayyoramiz xavfsizligini taʼminlash uchun ham dolzarbdir. Asteroid orbitasining aniq parametrlarini bilish Yerga xavf solishi mumkin boʻlgan yaqin atrofdagi osmon jismlarining kelgusidagi harakat yoʻnalishlarini oldindan baholash imkonini beradi.

Ayni paytda Hayabusa2 loyihasi guruhi amalga oshirilgan tajriba natijalarini chuqur tahlil qilmoqda. Xususan, olimlar lazer impulsi Torifunė sirtining aynan qaysi nuqtasiga tekkanini aniqlash ustida ish olib bormoqdalar.