Issiqda ishlayotganlar uchun muhim ogohlantirish...

O‘zbekistonda kuzatilayotgan anomal issiq ob-havo fonida Davlat mehnat inspeksiyasi ish beruvchilarga xodimlar salomatligi va xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha muhim eslatma berdi. Ayniqsa, ochiq havoda va og‘ir jismoniy mehnatda ishlayotgan xodimlar uchun ish tartibini qayta ko‘rib chiqish tavsiya etilmoqda.

Eng xavfli vaqt — 11:00 dan 16:00 gacha

Inspeksiya ma’lum qilishicha, havo harorati yuqori bo‘lgan kunlarda ish jarayoni mehnatni muhofaza qilish talablari asosida tashkil etilishi shart.

Xususan, kunning eng issiq qismi — soat 11:00 dan 16:00 gacha bo‘lgan vaqtda tashqi ishlarni qisqartirish yoki vaqtincha to‘xtatish tavsiya qilindi.

Bu, ayniqsa, qurilish, yo‘l, qishloq xo‘jaligi, bozor, yuk ortish-tushirish va ochiq maydonda bajariladigan boshqa ishlar uchun muhim.

Og‘ir jismoniy mehnat cheklanishi kerak

Anomal issiqda organizm odatdagidan tezroq charchaydi. Ayniqsa, og‘ir jismoniy mehnat bilan band xodimlarda issiq urishi, suvsizlanish, qon bosimi o‘zgarishi va hushdan ketish xavfi ortadi.

Shu sababli ish beruvchilar eng issiq soatlarda og‘ir ishlarni cheklashi, ish vaqtini ertalabki yoki kechki salqinroq paytlarga surishi maqsadga muvofiq.

Suv, soya va dam olish joyi majburiy ahamiyatga ega

Ish joylarida xodimlar uchun yetarli miqdorda toza va salqin ichimlik suvi bo‘lishi kerak.

Bundan tashqari, ish beruvchi salqin yoki soyali dam olish joylarini tashkil etishi, xodimlarga muntazam dam olish imkoniyatini yaratishi lozim.

Bu mayda qulaylik emas. Issiq kunlarda suv va soya xodim salomatligini saqlab qoladigan asosiy omillardan biriga aylanadi.

Maxsus kiyim va tibbiy nazorat ham muhim

Davlat mehnat inspeksiyasi ish beruvchilarga tibbiy ko‘rikdan o‘tmagan xodimlarni ishga jalb qilmaslik zarurligini ham eslatdi.

Shuningdek, ishchilar yengil, havo o‘tkazuvchi va issiqdan himoya qiluvchi maxsus kiyimlar bilan ta’minlanishi kerak.

Ayniqsa, ochiq maydonda ishlaydigan xodimlar uchun bosh kiyim, yengil maxsus forma, quyoshdan himoya vositalari va yetarli suv ta’minoti juda muhim.

Xodimlar issiq urishi belgilarini bilishi kerak

Inspeksiya ish beruvchilarga xodimlar o‘rtasida tushuntirish ishlarini olib borishni tavsiya qildi.

Xodimlar issiq urishi va suvsizlanishning asosiy belgilarini bilishi kerak:

• bosh aylanishi;
• kuchli holsizlik;
• ko‘ngil aynishi;
• yurak urishi tezlashishi;
• terlashning keskin kuchayishi yoki to‘xtashi;
• ko‘z oldi qorong‘ilashishi;
• hushdan ketish holati.

Bunday belgilar kuzatilsa, xodimni darhol salqin joyga olib o‘tish, suv berish va zarur hollarda tibbiy yordam chaqirish kerak.

Sog‘liq yomonlashsa, birinchi yordam shart

Davlat mehnat inspeksiyasiga ko‘ra, agar xodimning sog‘lig‘i yomonlashsa, unga zudlik bilan birinchi tibbiy yordam ko‘rsatilishi lozim.

Zarur hollarda esa xodim tibbiyot muassasasiga yuborilishi shart.

Bu yerda “biroz dam olsa o‘tib ketadi” degan yondashuv xavfli bo‘lishi mumkin. Anomal issiqda vaqtni boy berish og‘ir oqibatlarga olib keladi.

Ish beruvchilar uchun asosiy vazifa

Anomal issiq kunlarda ish beruvchi uchun asosiy vazifa — ish rejasini shunchaki davom ettirish emas, uni xavfsiz tashkil etish.

Buning uchun:

Issiqda ishlash — “chidab berish” emas

Anomal issiq sharoitida mehnat qilish oddiy yozgi noqulaylik emas. Bu xodim salomatligi, ish joyidagi xavfsizlik va ish beruvchining mas’uliyati bilan bog‘liq masala.

Shuning uchun ochiq havoda ishlayotganlar, og‘ir jismoniy mehnat qiluvchilar va sovitish sharoiti yetarli bo‘lmagan joylardagi xodimlar uchun ish tartibini qayta ko‘rib chiqish zarur.

Eng muhim qoida oddiy: issiqda ish bor, lekin salomatlikdan qimmat ish yo‘q.