Bodomsimon bezlar nima uchun kerak? Tomoqdagi kichik a’zoning katta vazifalari

Tomoq og‘riganda ko‘pchilik bodomsimon bezlarni eslaydi. Ayrimlar ular tez-tez yallig‘langani uchun olib tashlash kerak deb o‘ylaydi. Aslida esa tomoqning ikki yonida joylashgan bu kichik a’zolar organizmni infeksiyalardan himoya qilishda muhim rol o‘ynaydi.

Bodomsimon bezlar qanday vazifani bajaradi?

Bodomsimon bezlar immun tizimining bir qismi hisoblanadi. Ular og‘iz va burun orqali organizmga kiradigan virus, bakteriya va boshqa begona zarrachalarni aniqlashga yordam beradi.

Ularning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

• Infeksiyalarni aniqlash. Bodomsimon bezlar nafas yo‘llari va ovqat hazm qilish tizimiga kirish joyida joylashgani sababli organizmga tushayotgan mikroblar bilan birinchilardan bo‘lib uchrashadi.

• Immunitetni faollashtirish. Ular immun hujayralarini ishga tushirib, organizmning zararli mikroorganizmlarga qarshi javob reaksiyasini shakllantirishda qatnashadi.

• Antitanalar ishlab chiqarish. Bodomsimon bezlardagi B-limfotsitlar antitanalar, jumladan, shilliq qavatlarni himoya qilishda muhim bo‘lgan immunoglobulin A (IgA) ishlab chiqarishda ishtirok etadi.

• Immun xotirani shakllantirish. Ayrim immun hujayralari ilgari uchragan mikroblarni eslab qolishga yordam beradi. Bu organizmning keyingi uchrashuvlarda tezroq javob qaytarishiga xizmat qiladi.

  

Nega bolalarda bodomsimon bezlar kattaroq bo‘ladi?

Bolalik davrida immun tizimi faol rivojlanadi. Shu sababli bodomsimon bezlar, ayniqsa, 4–12 yosh oralig‘ida faol ishlaydi va kattaroq ko‘rinishi mumkin. Balog‘at yoshidan keyin esa ular asta-sekin kichrayishi mumkin. Bu har doim ham kasallik belgisi emas.

Bodomsimon bezlarni olib tashlash zararli emasmi?

Bodomsimon bezlar immun himoyasida ishtirok etsa-da, ularni olib tashlash zarurati tug‘ilganda organizm himoyasiz qolib ketmaydi. Chunki immun tizimida boshqa limfoid to‘qimalar va himoya mexanizmlari ham mavjud.

Biroq bezlarni faqat tez-tez tomoq og‘rigani uchun o‘zboshimchalik bilan olib tashlashga qaror qilish mumkin emas. Bunday operatsiya zarurati takrorlanuvchi og‘ir tonzillit, nafas olish yoki uyqudagi nafas buzilishlari kabi holatlarda LOR shifokori tomonidan baholanadi.

Xulosa qilib aytganda, bodomsimon bezlar shunchaki tomoqdagi ikki kichik to‘qima emas. Ular organizmning tashqi muhitdan keladigan infeksiyalarga qarshi dastlabki himoya tizimlaridan biridir.