«15 дақиқалик шаҳар» концепцияси: Янги Тошкент қандай қурилмоқда?

Бешинчи Тошкент халқаро инвестиция форуми доирасида пойтахтимизнинг келажагига оид жуда қизиқарли тақдимот ўтказилди. Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазири ўринбосари Давронжон Адилов Янги Тошкентнинг шаҳарсозлик стратегиясини кенг жамоатчиликка тақдим этди.

Ушбу улкан лойиҳа замонавий урбанистиканинг энг илғор йўналишларидан бири — «15 дақиқалик шаҳар» (15-minute city) концепцияси асосида барпо этилмоқда. Бунда аҳолининг сифатли яшаши учун зарур бўлган барча инфратузилма яқин атрофда жойлаштирилади.

Лойиҳанинг бош ғояси ва қулайликлари

Янги маъмурий марказда автомобилларга бўлган эҳтиёжни ва транспорт юкламасини камайтириш, шунингдек, экологик жиҳатдан қулай микроиқлим яратиш мақсад қилинган. Режага кўра, шаҳар аҳолиси кундалик ҳаёт учун энг муҳим бўлган объектларга уйидан чиқиб, 15-20 дақиқа ичида пиёда ёки велосипедда етиб бориши мумкин бўлади.

Янги Тошкент лойиҳасининг 3 та устувор йўналиши

Вазирлик тақдим этган стратегияга кўра, қурилиш ишларида қуйидаги учта муҳим жиҳатга алоҳида эътибор қаратилади:

• Максимал қулайлик (Пиёда юриш масофаси): Мактаблар, мактабгача таълим ташкилотлари (боғчалар), замонавий тиббиёт муассасалари ва савдо шохобчалари турар жой мавзеларига шундоққина яқин атрофда қурилади.

• Экология ва яшил зоналар: Шаҳар экотизимини яхшилаш учун сунъий сув ҳавзалари, кўллар ҳамда уларнинг қирғоқ бўйларида кенг қамровли яшил боғлар тармоғи яратилади. Бу ёзнинг иссиқ кунларида шаҳарда салқин ҳаво муҳитини сақлашга ёрдам беради.

• Автоном урбанизм: Ҳар бир турар жой ҳудуди (даҳаси) ўзининг тўлиқ хизмат кўрсатиш тизимига эга бўлган мустақил марказга айланади. Яъни, аҳоли бирор хизматдан фойдаланиш ёки дам олиш учун шаҳарнинг нариги чеккасига боришига ҳожат қолмайди.

Урбанистлар маълумоти:

«15 дақиқалик шаҳар» концепцияси дунёнинг Париж, Мельбурн ва Копенгаген каби энг қулай мегаполисларида фаол қўлланилади. Унинг асосий фалсафаси — шаҳарни машиналар учун эмас, балки инсонлар учун қулай ва хавфсиз маконга айлантириш, ортиқча вақт ҳамда энергия йўқотилишининг олдини олишдир.

Янги Тошкент лойиҳаси доирасида ушбу тажрибанинг қўлланилиши, келажакда пойтахтимизнинг янги қисми нафақат маъмурий марказ, балки яшаш учун энг шинам ва яшил ҳудудлардан бири бўлишидан далолат беради.