Электромобиллар инқилоби: Ярим қаттиқ ва қаттиқ ҳолатдаги аккумуляторлар фарқи нимада?

Электромобиллар саноати жадал ривожланар экан, аккумулятор технологиялари соҳасидаги атамалар ҳам мураккаблашиб бормоқда. Бугунги кунда анъанавий суюқ электролитли батареялардан воз кечиб, янада хавфсиз ва самарали бўлган қаттиқ ҳолатдаги (солид-стате) технологияларга ўтиш даври бошланмоқда. Бу ўзгаришлар нафақат юриш масофасини оширади, балки қувватланиш вақтини ҳам сезиларли даражада қисқартиради. Бу ҳақда Autocar.co.uk хабар беради.

МГ бренди ўзининг СолидКоре деб номланган ярим қаттиқ ҳолатдаги аккумуляторларини оммавий ишлаб чиқаришни бошлаганини эълон қилди. Компания маълумотларига кўра, ушбу технология жорий йилнинг охирида Европа бозоридаги МГ электромобилларида пайдо бўлади. СолидКоре хужайралари ҳам қаттиқ, ҳам суюқ электролитларни ўз ичига олади, бироқ суюқлик миқдори атиги 5 фоизни ташкил этади. Бу анъанавий батареяларга қараганда совуқ об-ҳавода яхшироқ ишлаш ва тезроқ қувватланиш имконини беради.

Ярим қаттиқ ва тўлиқ қаттиқ ҳолатдаги технологиялар

Бозордаги бошқа ишлаб чиқарувчилар ярим қаттиқ технологиялар учун кўпинча электролит гелларидан фойдаланишади, бироқ МГ ёндашуви бироз фарқ қилади. Шу билан бирга, Renault компаниясининг Ампере бўлинмаси Басқуевольт билан ҳамкорликда литий-металл асосидаги батареяларни ишлаб чиқишни тезлаштирмоқда. Ушбу технология анъанавий графит анодлар ўрнига литий-металлдан фойдаланишга имкон берувчи махсус полимер электролитга асосланган.

Литий-металл анодларидан фойдаланиш аккумуляторнинг энергия зичлигини кескин оширади. Аммо бу технология узоқ вақт давомида муҳандислар учун қийинчилик туғдириб келди. Асосий муаммолардан бири — дендритлар деб аталадиган игнасимон тузилмаларнинг ҳосил бўлишидир. Улар электролит орқали ўсиб, катодга етиб борганда қисқа туташувни келтириб чиқариши мумкин. Шунингдек, қувватланиш вақтида литий-металл ҳажмининг ўзгариши батарея блокининг яхлитлигига хавф туғдиради.

Келажак истиқболлари ва рақобат

Ампере ва Басқуевольт ҳамкорлиги аллақачон ижобий натижаларни кўрсатмоқда. Уларнинг технологияси юқори энергия зичлигига эришиш билан бирга, батарея пакетларини ишлаб чиқариш харажатларини камайтиришга хизмат қилади. Агар литий-металл анодларидан хавфсиз фойдаланиш йўлга қўйилса, электромобилларни қувватлантириш вақти ички ёнув двигателли автомобилларга ёнилғи қуйиш вақти билан деярли тенглашади.

Ҳозирда ярим қаттиқ ҳолатдаги батареялар анча етилган технология ҳисобланади ва МГ бу борада пешқадамлик қилмоқда. Бироқ, саноат гигантлари тўлиқ қаттиқ ҳолатдаги (алл-солид-стате) аккумуляторлар устида ҳам фаол иш олиб бормоқда. Масалан, Nissan компанияси 2028-йилга бориб шундай технология билан жиҳозланган илк электромобилини тақдим этишга вада берган.

Ўзбекистон бозорида ҳам электромобиллар оммалашиб бораётганини ҳисобга олсак, ушбу янги технологиялар келажакда маҳаллий истеъмолчилар учун ҳам муҳим аҳамият касб этади. Айниқса, қиш фаслидаги самарадорлик ва қувватланиш тезлиги масаласи бизнинг иқлим шароитимизда ҳал қилувчи омиллардан бири бўлиб қолмоқда.