Буюк Британиянинг янги ҳукумати электромобиллар учун кутилмаган имтиёз эълон қилди

Буюк Британиянинг янги Бош вазири Энди Бурнҳам ўз лавозимидаги илк қадамларидан бири сифатида мамлакат автомобилчилари ҳаётига сезиларли таъсир кўрсатадиган муҳим қарорни қабул қилди. Ҳукумат маиший электр энергияси учун қўшилган қиймат солиғини (ҚҚС) бекор қилишга қарор қилди. Илгари 5 фоиз миқдорида белгиланган ушбу солиқнинг нолга туширилиши нафақат хонадонлар бюджетини тежайди, балки электромобил эгалари учун ҳам янги имкониятлар эшигини очади. Бу ҳақда Autocar.co.uk хабар беради.

Ҳукумат ҳисоб-китобларига кўра, ушбу ўзгариш ўртача хонадонга йилига тахминан 45 фунт стерлинг тежаш имконини беради. Гарчи бу рақам катта кўринмаса-да, Андерсен компанияси раҳбари Давид Мартеллнинг таъкидлашича, кўп масофа босиб ўтадиган электромобил ҳайдовчилари учун тежов миқдори сезиларли бўлади. Унинг фикрича, бу ерда гап фақат пулда эмас, балки ҳукуматнинг яшил транспортга ўтиш борасидаги қатъий йўналишидадир.

Электромобилларга ўтиш учун кучли аргумент

Октопус Электрик Веҳиклес раҳбари Гуржеет Гревал ушбу қарорни олқишлаб, эндиликда электр транспортига ўтишнинг молиявий асоси ҳар қачонгидан ҳам мустаҳкам бўлганини таъкидлади. Транспорт вазири Ҳеиди Александер эса BBC Радио 4 каналига берган интервюсида ҚҚСнинг пасайтирилиши ва автобус йўл ҳақларига миллий чеклов ўрнатилиши Бурнҳам ҳукуматининг халқ фаровонлигини ошириш йўлидаги илк стратегик сигнали эканини қайд этди.

Бироқ, автомобил саноати вакиллари орасида ушбу ислоҳот ҳамма учун бирдек адолатли эмас деган қарашлар ҳам мавжуд. Асосий муаммо шундаки, уйида шахсий қувватлаш станциясига эга бўлмаган ва жамоат қувватлаш нуқталаридан фойдаланадиган ҳайдовчилар ҳали ҳам 20 фоизлик ҚҚС тўлашда давом этмоқдалар. Бу эса жамиятда ўзига хос "солиқ тенгсизлиги"ни келтириб чиқармоқда.

Жамоат қувватлаш станцияларидаги нархлар муаммоси

ЧаргеУК саноат гуруҳи маълумотларига кўра, 2020-йилдан буён жамоат қувватлаш станцияларида нархлар 38 фоизга ошган. EVА Энгланд ташкилоти раҳбари Викториа Эдмондснинг айтишича, уйида қувватлаш имконияти йўқлиги сабабли электромобил эгаларининг кўпроқ солиқ тўлаши адолатдан эмас. У операторлар дуч келаётган юқори солиқлар ва йиғимлар жамоат жойларида нархни туширишга тўсқинлик қилаётганини билдирди.

Бирмингем бизнес мактаби профессори Давид Баилей жамоат қувватлаш станцияларидаги ҚҚСни "вазият солиғи" деб атади ва ушбу бўлинишга чек қўйиш вақти келганини таъкидлади. Ҳозирда ҲМРК (Британия солиқ ва божхона бошқармаси) айрим қувватлаш хизматларини маиший тарифлар даражасида солиққа тортиш бўйича суд қарорларига қарши чиқмоқда, бу эса соҳада ҳуқуқий ноаниқликни сақлаб турибди.

Ўзбекистон шароитида ҳам электромобиллар оммалашиб бораётган бир пайтда, Британиянинг ушбу тажрибаси диққатга сазовордир. Хусусан, уй шароитида қувватлаш ва жамоат станциялари ўртасидаги нарх фарқи бизнинг бозорда ҳам электромобил эгалари учун асосий танлов мезонларидан бири бўлиб қолмоқда. Бурнҳам маъмурияти эса аввалги ҳукумат сиёсатини давом эттирган ҳолда, аҳоли турмуш сифатини яхшилаш учун кичик, аммо муҳим ўзгаришларни амалга оширишда давом этиши кутилмоқда.