Россияда жазо ўтаётган ўзбекистонликларнинг асосий қисми гиёҳвандлик билан боғлиқ

Россия қамоқхоналарида жазо муддатини ўтаётган ўзбекистонликлар ҳақидаги рақамлар жамоатчилик орасида катта қизиқиш уйғотди. Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги маълумотларига кўра, уларнинг кўпчилик қисми гиёҳвандлик билан боғлиқ жиноятлар учун озодликдан маҳрум этилган.

Консуллик-ҳуқуқий департаменти бошқарма бошлиғи Мунира Низомова таъкидлашича, ҳозирги кунда Россия қамоқхоналарида жазо ўтаётган ватандошларимизнинг 60 фоизи айнан гиёҳванд моддаларнинг ноқонуний савдоси ва ташилишида айбдор деб топилган. Шу билан бирга, 12 фоизи жинсий зўравонлик, 7 фоизи қотиллик, тахминан 5 фоизи соғлиққа оғир зарар етказиш, 4 фоизи ўғрилик ва 3 фоизи турли фирибгарлик ҳолатлари учун қамоқда сақланмоқда.

Мазкур кўрсаткичлар Россияда меҳнат қилаётган ўзбекистонликлар орасида ҳуқуқбузарликлар масаласи қай даражада долзарб эканини яна бир бор кўрсатмоқда. Мутахассислар фикрича, бу каби ҳолатлар кўпинча меҳнат ва турмуш шароити оғирлиги, ҳуқуқий саводхонлик етишмаслиги ва баъзан қонун талабларини четлаб ўтиш истаги билан боғлиқ.

Мунира Низомова ўз чиқишида яна бир муҳим жиҳатга эътибор қаратди. Унинг айтишича, Россия аэропортларида ўзбекистонлик йўловчиларнинг узоқ муддат текширувларда ушлаб турилиши ҳам тез-тез кузатилади. Айрим ҳолларда фуқаролар 6–8 соатлаб, баъзида эса 10–12 соатгача назоратда қолиб кетади. Бу эса кўпинча ҳужжатлардаги камчиликлар ва қонун-қоидаларга тўлиқ амал қилинмагани билан изоҳланади.

Мутахассислар таъкидлашича, хорижда меҳнат қилаётган фуқароларнинг ҳуқуқий билимларини ошириш, уларга тегишли маслаҳат ва қўллаб-қувватлаш тизимини кучайтириш орқали бундай салбий ҳолатларнинг олдини олиш мумкин.

Шу тариқа, Россия қамоқхоналарида ўзбекистонликлар билан боғлиқ ҳолат нафақат ҳуқуқий, балки ижтимоий муаммо сифатида ҳам кўрилмоқда. Бу эса келгусида ушбу йўналишда янада самарали чоралар кўриш зарурлигини кўрсатмоқда.