G7 етакчиларининг яқинда ўтказилган виртуал саммитида АҚШ Президенти Дональд Трамп Эрон таслим бўлиш арафасида эканини таъкидлади. Axios нашрининг музокаралардан хабардор уч расмийга таяниб хабар беришича, Трамп давом этаётган можаронинг якунига нисбатан юқори ишонч билдириб, вазиятни ўзи саратон деб атаган минтақавий таҳдидга қарши ғалаба сифатида баҳолади. Ўзининг оптимистик риторикасига қарамай, Президент муҳим дипломатик тўсиқни тан олди: Теҳронда таслим бўлишни расмийлаштиришга қодир аниқ раҳбарият тузилмасининг йўқлиги АҚШни музокаралар учун аниқ ҳамкорсиз қолдирмоқда.
Геосиёсий манзара Трампнинг баёнотидан атиги 24 соат ўтиб, Эроннинг янги олий раҳбари Можтаба Хоманаий ўзининг биринчи телевизион мурожаатини қилганида кескин ўзгарди. Президентнинг баҳосидан фарқли ўлароқ, Хоманаий можарони давом эттиришга қатъий содиқлигини билдирди. У эронлик шаҳидлар учун қасос олишга ваъда берди ва янги фронтлар очилиши ҳақида огоҳлантириб, хусусан, стратегик Ҳормуз бўғозига босимни ошириш режаларини таъкидлади. Бу баёнот Эрон қаршилигининг муқаррар қулаши ҳақидаги ривоятга бевосита қарши чиқади ва минтақадаги беқарорликни кучайтиради.
Германия канцлери Фридрих Мерц, Британия Бош вазири Кир Стармер ва Франция Президенти Эммануэль Макронни ўз ичига олган G7 етакчилари Президент Трампни ҳарбий ҳаракатларга тезроқ барҳам беришга чақиришди. Уларнинг асосий хавотири глобал энергия таъминоти учун муҳим артерия бўлган Ҳормуз бўғозини барқарорлаштириш бўлиб қолмоқда. Трамп вазият яхшилаётгани ва тижорат юк ташишлари тез орада қайта тикланишини таъкидлаган бўлса-да, жойлардаги ҳақиқат хавфли бўлиб қолмоқда. Ироқ қирғоқлари яқинида камида иккита нефть танкерига қилинган ҳужумлар ҳақидаги хабарлар маъмуриятнинг денгиз хавфсизлиги бўйича оптимистик прогнозларига шубҳа уйғотди.
Бевосита ҳарбий қарама-қаршиликдан ташқари, саммит Европа иттифоқчиларининг можаронинг кенгроқ оқибатлари, хусусан, Россиянинг беқарорликдан фойдаланиш эҳтимоли борасидаги чуқур хавотирларини ёритди. Глобал энергия бозорлари ноаниқликка муносабат билдираётган бир пайтда, дипломатик маневрлар кучайди. G7 йиғилиши билан бир кунда Россия махсус вакили Кирилл Дмитриев Флоридада Трамп маслаҳатчилари Стив Виткофф ва Жаред Кушнер билан яқинлашиб келаётган энергия инқирозини ҳал қилиш учун музокаралар ўтказди. Кўп ўтмай, АҚШ Молия вазирлиги Россия нефтига нисбатан, хусусан, транзит юк ташишларига қаратилган бир ойлик вақтинчалик санкцияларни юмшатишни эълон қилди. Глобал энергия бозорларини барқарорлаштиришга қаратилган бу қадам АҚШ Яқин Шарқдаги ҳарбий қарама-қаршилик ва глобал иқтисодий мувозанатни сақлаш зарурати ўртасидаги икки томонлама босимни бошқаришда амалга ошириши керак бўлган мураккаб мувозанатни акс эттиради. 2026 йил 13 март ҳолатига кўра, вазият ўзгарувчан бўлиб қолмоқда ва халқаро кузатувчилар ҳарбий босим ва иқтисодий имтиёзлар комбинацияси кескинликнинг пасайишига ёки минтақавий чуқурлашишга олиб келишини диққат билан кузатмоқда.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
