Трамп Исроилнинг Байрутга уюштирган ҳужумларини кескин қоралади

Дунё сиёсат саҳнасида кутилмаган ва ниҳоятда жиддий геосиёсий бурилишлар кузатилмоқда. АҚШ Президенти Дональд Трамп Яқин Шарқдаги инқирозли вазият, хусусан, Исроил Мудофаа кучлари томонидан Ливан пойтахти Байрут шаҳрига берилаётган шиддатли ҳаво зарбаларидан ўзининг жиддий норозилигини очиқ-ойдин билдирди. Оқ уй раҳбарининг фикрига кўра, Расмий Тель-Авив «Ҳизбуллоҳ» ҳаракатига қарши ҳарбий ҳаракатларни «ҳаддан ташқари узоқ вақт»дан бери давом эттириб келмоқда ва бу жараёнда оддий аҳолининг ҳалок бўлишига бепарво қараб бўлмайди.

«Ҳар сафар битта одамни деб бутун бошли бинони вайрон қилиш шарт эмас!»

Францияда бўлиб ўтган «Катта еттилик» (G7) нуфузли халқаро саммити доирасида чиқиш қилган Дональд Трамп Исроилнинг ҳарбий тактикасини очиқчасига танқид остига олди. «Жуда кўп бегуноҳ инсонлар қурбон бўлди. Ҳар гал қайсидир жангари ёки раҳбарни қидираётганда, ичида юзлаб тинч аҳоли истиқомат қиладиган турар жой мажмуаларини бутунлай вайрон қилиш шарт эмас. Чунки у ерда яшаётганларнинг ҳаммаси ҳам «Ҳизбуллоҳ» аъзолари эмас-ку!», дея таъкидлади АҚШ раҳбари ўз баёнотида.

Оқ уй етакчисининг бундай кескин баёноти Исроил Бош вазири Биньямин Нетаньяху билан узоқ йиллардан бери давом этиб келаётган мустаҳкам сиёсий ва стратегик иттифоқчилик муносабатларида жиддий совуқчилик ва кескинлик юзага келганини яққол кўрсатиб берди. Сўнгги вақтларда ушбу икки етакчи ўртасидаги тушунмовчиликлар кучайиб бормоқда. Бунга Исроил ҳукуматининг Вашингтон ва Теҳрон ўртасида яширинча олиб борилаётган АҚШ-Эрон тинчлик битимидан норози бўлаётгани асосий сабаб сифатида кўрилмоқда.

Қолаверса, Трамп айнан Эрон билан минтақавий келишувни якунлаш устида қизғин ишлаётган бир пайтда, Исроилнинг Байрутга берган зарбалари Теҳроннинг қарши ҳужумларига сабаб бўлди ва тинчлик режасини хавф остига қўйди. Бу эса АҚШ Президентининг қаттиқ ғазабини қўзғатиб, Нетаньяхуга нисбатан ҳатто ҳақоратли сўзларни ишлатишига олиб келган.

Қуйидаги сиёсий ва ҳарбий-таҳлилий жадвал орқали Вашингтон ва Тель-Авив ўртасидаги қайноқ баҳснинг бош тафсилотлари ҳамда Яқин Шарқдаги уруш статистикаси билан яқиндан танишиб чиқишингиз мумкин:

«Менсиз Исроил бўлмас эди!» — Оқ уйнинг муносабати

Дональд Трамп Ливан масаласида Нетаньяхуни янада «масъулиятлироқ» бўлишга чақирар экан, АҚШнинг Исроил давлати учун нақадар муҳим пойдевор эканини яна бир бор эслатиб ўтди. «Бизсиз, яъни Америка Қўшма Штатларисиз Исроил умуман мавжуд бўлмас эди. Тўғрисини айтганда, менсиз ҳам Исроил бўлмасди! Чунки тарихда бошқа ҳеч бир АҚШ президенти мен ушбу давлат учун қилган буюк ишларни қилишга ботина олмаган», дея ўзининг тарихий хизматларини урғулади Трамп.

Ушбу шов-шувли баёнотдан сўнг, президентнинг расмий саҳифаларида мазкур нутқ акс этган махсус видеолавҳалар жойлаштирилди. Вазиятни юмшатишга уринган Оқ уй маъмурияти эса баёнот бериб, Трамп ва Нетаньяху ўртасидаги алоқалар барибир мустаҳкам эканини, Исроил Мудофаа кучлари АҚШ учун «ажойиб ҳамкор» бўлиб қолишини билдирди. Оқ уй вакилларининг таъкидлашича, дунёда Трампдан кўра содиқроқ Исроил дўсти йўқ ва Вашингтоннинг қатъий позицияси туфайли Эрон режими ядро қуроли яратиш имкониятидан маҳрум этилган.

Замин сиёсий шарҳловчиларининг хулосаси:

Reuters халқаро ахборот агентлигининг таҳлиллари шуни кўрсатмоқдаки, Трампнинг ушбу қаттиқ баёноти Исроилни ўз ҳарбий ҳаракатларини тубдан ўзгартиришга мажбур қиладиган реал сиёсий чекловларга айланиши амримаҳол. Бироқ, Ғазодаги икки йиллик уруш давомида 73 мингга яқин инсоннинг (асосан аёллар ва болалар) ҳалок бўлиши ортидан Исроилнинг дунё ҳамжамиятида, ҳаттоки ўзининг энг бош иттифоқчиси бўлган АҚШ раҳбарияти олдида ҳам обрўси ва ишончига сезиларли даражада путур етмоқда. Ҳозирча Исроил расмий доиралари Трампнинг танқидларига нисбатан сукут сақлашни маъқул кўришмоқда.

Жаҳон сиёсатидаги энг қайноқ жараёнлар, Яқин Шарқдаги уруш ўчоқларидан тезкор тафсилотлар ва дунё етакчиларининг эксклюзив баёнотларини ҳамиша Замин саҳифаларида биз билан бирга кузатиб боринг!