Парижда 6 соатлик сўроқ ва Россияда террорчилик айблови: Павел Дуров икки ўт орасида қолди

Telegram мессенжери асосчиси Павел Дуров Франция пойтахти Парижда 2024 йилда бошланган шов-шувли жиноий иш доирасида яна бир бор сўроқ қилинди. Франция оммавий ахборот воситаларининг хабар беришича, бу унга расмий айблов эълон қилинганидан бери ўтказилган тўртинчи сўроқ бўлиб, у 6 соатдан зиёд давом этди. Zamin.uz миллиардер атрофидаги глобал босим ва терговнинг янги тафсилотларини тақдим этади.

«Аниқ далиллар йўқ»: 6 соатлик сўроқ ва адвокатлар баёноти

Le Figaro газетаси манбаларига таяниб хабар беришича, Франция ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлари Telegram платформаси орқали содир этилиши мумкин бўлган жиноятларга нисбатан мессенжер раҳбариятининг эҳтимолий жавобгарлиги юзасидан тергов ҳаракатларини изчил давом эттирмоқда.

Узоқ давом этган сўроқ якунланганидан сўнг, Павел Дуровнинг уч нафар адвокати AFP агентлигига баёнот берди. Ҳимоячиларнинг таъкидлашича, деярли икки йилдан бери давом этаётган тергов давомида уларнинг мижозига қўйилган айбловларни тасдиқловчи бирорта ҳам аниқ далил тақдим этилмаган. Ҳозирда адвокатлар Франция суд органлари ҳамда Европа суд инстанцияларига тегишли шикоятларни киритишган.

Дуровга қўйилган айбловлар аслида нималардан иборат?

Павел Дуров 2024 йил 24 август куни Париж аэропортида кутилмаганда қўлга олинган эди. Франция тергов органлари унга нисбатан жиддий сиёсий ва жиноий даъволарни илгари сурмоқда:

• Контент назоратининг йўқлиги: Telegram платформасида модерация тизимининг етарли даражада ишламагани;

• Ҳамкорликдан бош тортиш: Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг қонуний талаблари ва сўровларини бажармаслик.

Тергов хулосасига кўра, мессенжердаги бундай эркинлик ва назоратсизлик ортидан болалар порнографияси тарқалиши, гиёҳвандлик воситаларининг ноқонуний савдоси, фирибгарлик ҳамда бошқа оғир жиноятларга қарши курашиш тизими жиддий қийинчиликларга дуч келган.

Франция ва Россия: Дуровга нисбатан икки томонлама босим хронологияси

Павел Дуров айни дамда нафақат Ғарбда, балки Россия расмийлари томонидан ҳам жуда катта босим остида қолмоқда. Қуйидаги жадвалда миллиардер ва унинг лойиҳасига нисбатан қўлланилаётган чоралар тақдим этилган:

Тарих такрорланмоқда: Россия ва Telegram қарама-қаршилиги

Россия расмийлари ҳозирги чекловларни гўёки фирибгарлик ҳолатларига қарши кураш билан изоҳлаётган бўлса-да, бу Кремлнинг Telegramʼни жиловлашга бўлган биринчи уриниши эмас.

Эслатиб ўтамиз, Россия ҳукумати 2018–2020 йиллар давомида ҳам мессенжерни бутун мамлакат бўйлаб блоклашга уринган эди. Ўшанда бунга компаниянинг Федерал хавфсизлик хизмати (ФХХ/ФСБ) талабига биноан фойдаланувчиларнинг шахсий ёзишмаларини шифрдан чиқариш калитларини (encryption keys) тақдим этишдан қатъий бош тортгани сабаб бўлганди. Замонавий босқичда эса Дуров учун вазият янада мураккаб тус олмоқда, чунки у бир вақнинг ўзида икки йирик тизимнинг қаттиқ қуршовида қолди.