Венгрия яна тўсиқ бўлди: Украинанинг ЕИга аъзо бўлиши хавф остидами?
Украинанинг Европа Иттифоқига қўшилиши бўйича музокаралар навбатдаги қаршиликка учради. Венгрия кутилмаганда музокараларнинг иккинчи ва учинчи кластерларини очиш жараёнини қўллаб-қувватлашдан бош тортди. Бу ҳақда Украинанинг «Европейская правда» нашри Европа Иттифоқидаги ўз манбаларига таяниб хабар тарқатди.
Zamin.uz Европа Иттифоқи Кенгашининг ишчи гуруҳи йиғилишида юз берган баҳслар ва Будапештнинг ушбу қарори ортидаги сабабларни тақдим этади.
Украинанинг ЕИга аъзолик музокаралари: Кластерлар тақдири
Маълум қилинишича, мазкур кескин қарор 17 июль куни Европа Иттифоқи Кенгашининг кенгайиш масалалари бўйича ишчи гуруҳи (COELA) йиғилишида қабул қилинган. Музокаралар олиб борилиши керак бўлган йўналишлар ва уларнинг жорий ҳолати қуйидаги жадвалда акс этган:
Кластер рақами ва йўналиши | Жорий ҳолати ва Венгриянинг позицияси |
1-кластер: «Асослар» | 15 июнь куни ЕИ ташқи ишлар вазирлари томонидан расман очилган. |
2-кластер: Ички бозор масалалари | 17 июль куни Венгрия томонидан очилиши қўллаб-қувватланмади. |
3-кластер: Рақобатбардошлик ва инклюзив иқтисодий ўсиш | Венгрия Украина учун очишни рад этди, лекин Молдовага мурожаат юборилишини ёқлади. |
6-кластер: Ташқи муносабатлар | 14 июль куни ҳар икки мамлакат учун музокаралар расман бошланган. |
Йиғилишдаги келишмовчилик: Украина ва Молдовани ажратиш уриниши
Аслида, ишчи гуруҳ аъзолари Украина ва Молдовага ушбу икки кластер бўйича расмий музокара позицияларини тақдим этиш сўралган мактубни юборишни режалаштирган эди. Бироқ Венгрия кутилмаганда фақатгина Молдовага учинчи кластер бўйича мурожаат юборилишини қўллаб-қувватлаб, Украинага қарши чиқди.
Нашр манбаларининг билдиришича, ЕИнинг бошқа қатор аъзо давлатлари Украина ва Молдовани музокара жараёнида алоҳида кўриб чиқиш, яъни уларни бир-биридан ажратиш таклифини қатъиян рад этишган. Натижада, ушбу масала юзасидан якуний қарор қабул қилинмай қолди.
Мазкур мавзу 22 июль куни бўлиб ўтадиган навбатдаги COELA йиғилишида қайта муҳокама қилинадиган бўлди. Бу учрашув ЕИнинг ёзги танаффусидан олдинги сўнггиси бўлиб, шундан сўнг ишчи гуруҳ фаолияти 1 сентябргача тўхтатилади.
Венгрия ўз позициясини қандай изоҳламоқда?
Гарчи Украинанинг ЕИга аъзо бўлиш жараёни расман 2024 йил июнь ойида Люксембургда бошланган бўлса-да, айнан амалий музокаралар Венгриянинг қаршилиги сабабли 2026 йилнинг июнига қадар тўхтаб қолган эди. Июнь ойи охирида ҳам Венгрия аъзоликни қўллаб-қувватловчи қўшма мурожаатни Европа Кенгаши ва Европа комиссиясига юборишга тўсқинлик қилган ягона давлат бўлганди.
Венгрия бош вазири Петер Мадяр мамлакатнинг ушбу қатъий позициясига қуйидагича тушунтириш берди:
«Украина учун барча олтита музокара кластерини бир вақтнинг ўзида очиш тўғри қарор эмас. Бундай қадам Сербия, Албания, Черногория ва Шимолий Македония каби Европа Иттифоқига аъзо бўлиш йўлида узоқ йиллардан бери ҳаракат қилиб келаётган Ғарбий Болқон давлатларига нисбатан нотўғри сиёсий сигнал юбориши мумкин.»
Эндиликда Киевнинг ЕИ сари кейинги амалий қадамлари кузда давом этадими ёки ёзги танаффусдан олдинги сўнгги йиғилишда бирор ечим топиладими — буни вақт кўрсатади.
Изоҳлар 0
…